Қазақстанда бидай түсімі өткен жылмен салыстырғанда 3,3 млн тоннаға аз болды
Қазақстанда астықтың барлық түрі бойынша биылғы маусымдағы өнім 21,5 млн тоннаны құрады. Оның ішінде 16 млн тонна бидай бастырылды. Мұндай деректерді Халықаралық астық кеңесі (ХАК) қазан айындағы есебінде келтірді.
Бұл өткен жылмен салыстырғанда 3,3 млн тоннаға немесе 17,1%-ға аз. Өнім көлемінің төмендеуіне негізінен бидай түсімінің азаюы әсер етті. ХАК өткен жылы бидай өнімін 19,3 млн тонна деп бағалаған. Мұндай жағдайдың қалыптасуы таңғаларлық емес, өйткені жазда ауа райы егіннің өсуіне қолайсыз болды: ұзақ уақыт бойы ылғал тапшылығы жағдайында жоғары температура сақталды.
Айта кетейік, Қазақстанның Ауыл шаруашылығы министрлігі қалыптасқан жағдайды халықаралық сарапшыларға қарағанда дәстүрлі түрде әлдеқайда оң бағалайды. Ведомствоның мәліметінше, қазан айының ортасына қарай елде астықтың барлық түрі бойынша 23 млн тонна өнім бастырылған.
Соған қарамастан, Халықаралық астық кеңесі Қазақстанда жиналған бидай өнімі ішкі қажеттілікті толық қамтамасыз етуге және экспортқа жеткілікті деп есептейді. Оның үстіне, биылғы маусымда Орталық Азия нарықтарында қазақстандық астыққа ресейлік бидай бәсекелес болып отыр.
Есепке сәйкес, Қазақстан 2026/27 ауыл шаруашылығы маусымына 3,5 млн тонна бидайдың ауыспалы қорымен кірді. Жаңа өнімді (16 млн тонна) және күтілетін импорт көлемін (0,6 млн тонна) ескергенде, бидайдың жалпы ұсынысы 20 млн тоннаны құрайды. Оның 8 млн тоннасын ел ішінде (азық-түлікке, өңдеуге және мал азығына) пайдалану, ал 9,3 млн тоннасын экспорттау жоспарланып отыр. Тағы 2,8 млн тонна келесі маусымға ауыспалы қалдық ретінде қалады.
Күтілетін 9,3 млн тонналық экспорт көлемі өткен жылғы рекордтық көрсеткіштен (11,8 млн тонна) айтарлықтай төмен. Дегенмен, бұл көлем көпжылдық орташа көрсеткіштерге сай келеді және теміржол инфрақұрылымының өткізу мүмкіндіктеріне сәйкес келеді.
Жалпы, Халықаралық астық кеңесінің сарапшылары 2026/27 маусымында негізгі экспорттаушы елдердегі бидай өндірісін 396,1 млн тонна деп бағалап отыр. Ал 2025/26 маусымында бұл көрсеткіш 437,6 млн тоннаны құраған. Осылайша, өндіріс көлемі 9,5%-ға қысқаруы мүмкін.
Қазақстаннан бөлек, бидай өндірісінің төмендеуі мына елдерде де күтіледі:
АҚШ-та – 54,1 млн тоннадан 41,7 млн тоннаға дейін;
Ресейде – 90,3 млн тоннадан 88,4 млн тоннаға дейін;
Еуропалық одақта – 143,4 млн тоннадан 133 млн тоннаға дейін;
Канадада – 40,6 млн тоннадан 36,3 млн тоннаға дейін;
Аустралияда – 36 млн тоннадан 30,8 млн тоннаға дейін;
Аргентинада – 27,9 млн тоннадан 21,7 млн тоннаға дейін.
Қазіргі уақытта әлемдік нарықтағы бидай бағасы бір жыл бұрынғы деңгейден 31%-ға жоғары. 16 қазан, жұма күні АҚШ биржасында бидай фьючерсінің бағасы бір бушель үшін 6,6 долларды немесе тоннасына 242 долларды құрады.