Қазақстанда картоп, сәбіз және жүгері егісі ұлғаяды
2026 жылы Қазақстанның өңірлері нарықтағы бағаны тұрақтандыру және жаңа өңдеу өндірістерін шикізатпен қамтамасыз ету үшін әлеуметтік маңызы бар көкөністер мен жүгеріге арналған егіс алқаптарын ұлғайтады. Бұл туралы ауыл шаруашылығы вице-министрі Азат Сұлтанов үкіметте көктемгі дала жұмыстарын дайындау және өткізу жөніндегі жедел штаб отырысында мәлімдеді.
«2026 жылы өңірлерге әлеуметтік маңызы бар көкөністерге, ең алдымен картоп пен сәбізге арналған егіс алқаптарын ұлғайту қажет», - деп атап өтті вице-министр.
Оның айтуынша, өткен жылы картоп егісін ұлғайту бойынша мақсатты жұмыстар жүргізілді – ұйымдасқан шаруашылықтардағы алаңдар 12,5 мың гектарға өсті.
«Егін көлемі нарықтың баға тұрақтылығына тікелей әсер етеді. Осыған байланысты өңірлерге дақылдардың түпкілікті құрылымын бекіту кезінде сәбіз алқаптарын ұлғайту міндетін ескеру қажет», — деп атап өтті вице-министр.
Сондай-ақ, дақылдардың болжамды құрылымында қарақұмық алқаптарын кезең-кезеңімен ұлғайту қарастырылған. 2026 жылы оның егістігін 10 мың гектарға – 101 мың гектарға дейін кеңейту жоспарлануда (2025 жылы – 91 мың гектар). Өңірлерге белгіленген индикаторларға қол жеткізуді қамтамасыз ету тапсырылды.
Үкімет жүгері егісін кеңейтуге ерекше назар аударылғанын хабарлады. Жамбыл облысындағы Fufeng Group жүгерісін терең өңдеу бойынша жаңа тігінен интеграцияланған өнеркәсіптік паркті, сондай-ақ Түркістан облысындағы «Қазкрахмал» ЖШС крахмал сірне өндіру зауытын шикізатпен қамтамасыз ету үшін алаңдардың айтарлықтай өсуі талап етіледі.
Жаңа өндірістердің қажеттіліктерін тек оңтүстік өңірлер есебінен қамтамасыз ету мүмкін емес. Осыған байланысты үш Солтүстік астық егетін өңірде жүгеріге арналған егіс алқаптарын кеңейту міндеті қойылды – әрқайсысында орта есеппен 15 мың гектарға.
Ауыл шаруашылығы министрлігі өз тарапынан өңірлерге Ұлттық аграрлық ғылыми-білім беру орталығымен және сұрыпты сынау жөніндегі Мемлекеттік комиссиямен бірлесіп – солтүстік өңірлердің жағдайларына сәйкес келетін сұрыптарды өсіру мен іріктеудің бейімделген технологияларын енгізу бөлігінде әдістемелік және технологиялық қолдау көрсетуге дайын.
Сонымен қатар, АШМ практикалық көмек көрсетуге дайын қытайлық компаниямен кездесу өткізді. Қытай тарапы Қытайдың солтүстік аймақтарында топырақ-климаттық жағдайлары ұқсас жүгері өсіру тәжірибесімен бөлісуге, сондай-ақ осындай жағдайларға бейімделген технологиялар мен сұрыптарды ұсынуға дайын. Осыған байланысты өңірлерге халықаралық тәжірибені ескере отырып, жүгері дақылдарын кеңейту бойынша жұмысты жандандыру және қызығушылық таныту ұсынылды.
Үкіметтің мәліметінше, 2025 жылы көктемгі егіс және егін жинау жұмыстарын жүргізуге 501,5 млрд теңгеге 7 мыңнан астам ауыл шаруашылығы өндірушілері несие алды, бұл 7 млн гектардан астам егіс алқаптарын қамтуға мүмкіндік берді. Қазіргі уақытта Аграрлық несие корпорациясы арқылы 17 млрд теңгеге 126 фермерді қаржыландыру мақұлданды, 76 млрд теңгеге тағы 235 өндірушінің өтінімдері қаралуда.
Сондай-ақ, өңірлерде минералды тыңайтқыштар жөнелтіле бастағаны атап өтілді. Ауыл шаруашылығы министрлігі «Қазфосфат» ЖШС-мен 2026 жылы аммофосқа белгіленген бағаны ҚҚС есептемегенде тоннасына 254 мың теңге деңгейінде белгілеу туралы меморандум жасасты, бұл өткен жылғы бағадан 15%-ға жоғары. Қазіргі уақытта ауыл шаруашылығы өндірушілерімен шарттар жасасу және жеткізу кестелерін келісу бойынша жұмыстар жүргізілуде.
Бұрын хабарланғандай, Қазақстан дәнді дақылдар егістік алқабын 112,4 мың гектарға қысқартып, 15,9 млн гектарға жеткізеді. Ең үлкен қысқару бидайға түседі, ол өткен жылғы 12,2 млн гектардан 12,1 млн гектарға дейін азаяды.