Қазақстанда күнбағыс өнімділігі орташа деңгейден жоғары болады деп күтілуде

Күнбағыс өнімділігі 2026 жылы Қазақстанның бірқатар өңірлерінде орташа көпжылдық мәндерден жоғары болады деп күтілуде. Ең жоғары көрсеткіш Шығыс Қазақстан облысының Алтай ауданында - 25,9 ц/га дейін болжанады. Бұл туралы Қазгидрометтің соңғы болжамында айтылған.

Болжамға сәйкес, Қостанай облысының Алтынсарин (9,4–11,4 ц/га), Қарасу (8,1–10,1 ц/га), Қостанай (10,2–12,2 ц/га), Меңдіқара (10,5–12,5 ц/га), Бейімбет Майлин (11,2–13,2 ц/га) және Федоровка (11,1–13,1 ц/га) аудандарында күнбағыс өнімділігі көпжылдық орташа көрсеткіштерден асады деп күтілуде. Қалған аудандарда өнімділік қалыпты деңгейге жақын болады деп болжанып отыр.

Павлодар облысында өнімділік орташа көпжылдық шамада күтіледі. Ауданға байланысты болжам 4,1-9,1 ц/га құрайды.

Абай облысында Бородулиха ауданында егін өнімділігі нормадан (11,9–13,9 ц/га) асуы мүмкін, ал Көкпекті және Үржар аудандарында ол норма шамасында болады деп күтілуде.

Шығыс Қазақстан облысында күнбағыс өнімділігінің жалпы алғанда көпжылдық орташа көрсеткіштен жоғары болатыны болжанып отыр. Глубоковское ауданында гектарына 19,8–21,8 центнер, Алтай ауданында 23,9–25,9 центнер, Қатон-Қарағай ауданында 19,2–21,2 центнер және Шемонаиха ауданында 20,8–22,8 центнер өнім алынады деп күтілуде. Ұлан ауданында бұл көрсеткіш нормаға жақын — гектарына 10,5–12,5 центнер деңгейінде болады деп болжануда.

Синоптиктер вегетациялық кезеңнің басынан бастап температураның жоғарылауы күнбағыстың белсенді өсуіне және дамуына ықпал еткенін атап өтті. Сонымен қатар, жауын-шашынның жеткілікті мөлшері және топырақтағы өнімді ылғалдың қанағаттанарлық қоры өсімдіктерді қажетті ылғалмен қамтамасыз етті.

Ауыл шаруашылығы министрлігінің мәліметінше, 2026 жылы Қазақстанда күнбағыс рекордтық 2,2 млн га егілді, бұл өткен жылмен салыстырғанда 25%-ға артық. Соңғы бес жылда бұл дақылдың егістік алқаптары 2021 жылмен салыстырғанда 2,3 есе өсті.

Күнбағыс дақылдарының едәуір кеңеюі Павлодар, Қостанай, Ақмола және Солтүстік Қазақстан облыстарында байқалады. Бұл өңірлер егіс алқаптары өсімінің 90%-ын құрайды.

Күнбағыс алқаптарының өсуі отандық өңдеу кәсіпорындары тарапынан майлы шикізатқа жоғары сұраныспен және май-тоңмай өнімдерін өткізудің экспорттық нарықтарының кеңеюімен байланысты. Ағымдағы маусымда қазақстандық май өнімдері 23 елге жеткізіледі.

Қазақстанда күнбағыс өңдеу қуаты жылына 4,4 млн тоннаны құрайды. 2026-2028 жылдары жылына 3 млн тоннадан астам майлы дақылдарды өңдеудің жиынтық қуаты бар жаңа май өңдеу кәсіпорындарын салу бойынша инвестициялық жобаларды іске асыру жоспарлануда.