Қазақстанда вируссыз тұқымдық картоп өндірісінің толық циклі іске қосылады
Қазақстанда алғаш рет вируссыз тұқымдық картопты өндіру бойынша — зертханалық жағдайда вируссыз өсімдіктерді алу мен диагностикалаудан бастап шағын түйнектер мен жоғары репродукциялы тұқымдық картопты өндіруге дейінгі толық циклді интеграцияланған жүйе іске қосылуда. Жобаны Қазақ жеміс-көкөніс шаруашылығы ғылыми-зерттеу институты Оңтүстік Кореяның Vitrosys Agricultural Incorporation компаниясымен бірлесіп жүзеге асыруда, деп Қазақстанның Ауыл шаруашылығы министрлігінің баспасөз қызметі хабарлады.
«Инвестициялардың жалпы көлемі 10 млн долларды құрайды және заманауи жабдықтарды жеткізуді, технологияларды беруді және өндірістік инфрақұрылымды дамытуды қамтиды. Оңтүстік Корея тарапы вируссыз in vitro өсімдіктерін жедел әрі жаппай көбейту технологияларын, сондай-ақ картоптың мини-түйнектерін сауықтыру және өндіру технологияларын енгізуді қамтамасыз етеді», - деп атап өтті Ауыл шаруашылығы министрлігі.
Жоба жоғары сапалы тұқымдық материал алудың негізгі шарты болып табылатын картоп сорттарының генетикалық әлеуетін сақтауға, оларды сауықтыруға және жедел көбейтуге мүмкіндік беретін заманауи биотехнологияларды қолдануға негізделген.
Жобаны іске асыруға Қазақстан мен Корея Республикасының ғалымдары қатысады. Бірлескен жұмыс озық биотехнологияларды енгізуге, өндірістік үдерістерді Қазақстан жағдайына бейімдеуге және заманауи тұқым шаруашылығы саласындағы отандық мамандарды даярлауға бағытталады.
Ауыл шаруашылығы министрлігінің мәліметінше, Қазақстанның сапалы тұқымдық картопқа деген жылдық қажеттілігі шамамен 450–480 мың тоннаны құрайды. Оның ішінде 1,6–1,9 мың тоннасы — түпнұсқалық тұқымдар, ал 11–12 мың тоннасы — элиталық тұқымдар. Қолданыстағы өндірістік қуаттар ішкі сұранысты толық қамтамасыз етуге әзірге жеткіліксіз. Жоба толық өндірістік қуатына шыққаннан кейін G1, G2 және G3 санаттарындағы тұқымдық картопқа деген ел қажеттілігін толық дерлік қамтамасыз етуге мүмкіндік береді.
Жол картасына сәйкес, 2027 жылы 200 мың вируссыз in vitro өсімдігін өндіру және шамамен 1,2 млн мини-түйнек алу жоспарланып отыр.
2028 жылы G1 санатындағы тұқымдық картоп өндірісі шамамен 1,2 мың тоннаны, 2029 жылы 1,5 мың тоннаны құрайды. Ал 2030 жылы жоба толық өндірістік қуатына шығып, жыл сайын шамамен 3,9 мың тонна G1 санатындағы тұқымдық картоп өндіретін болады.