Қазақстан өз экспорты төмендеген кезде Ресейден бидай импортын ұлғайтты
Қазақстандық бидайдың (жұмсақ және қатты) экспорты наурыз айында ақпанмен салыстырғанда 4,6%-ға, 809,6 мың тоннаға дейін (ЕАЭО елдерін есептемегенде) төмендеді. Алайда, бұл көрсеткіш 2025 жылғы наурызға қарағанда 18%-ға жоғары. Бұл туралы Қазақстанның Астық одағының талдау комитетінің басшысы Евгений Карабанов мәлімдеді.
Сарапшының айтуынша, наурыз айында бидай жеткізілімдері маусымдық факторларға, ҚҚС қайтарымының 20%-ға дейін төмендеуіне байланысты экспорттаушы пайдасының төмендеуіне және теңгенің барлық валюталарға қатысты айтарлықтай нығаюына байланысты төмендеді.
Алайда, өткен айларда жөнелтудің рекордтық қарқыны есебінен ағымдағы маркетингтік жылы (МЖ) Қазақстаннан бидай экспорты рекордтық мәндерді көрсетеді: 7 айда (қыркүйек - наурыз) көлемі 5 млн 976,2 мың тоннаны құрады, бұл өткен МЖ-ның ұқсас кезеңінен 12%-ға артық.
«Бидай экспортының негізгі бағыты Орталық Азия елдері болып қала береді (Өзбекстан, Тәжікстан, Қырғызстан, Түрікменстан) - 4 млн 560,9 мың тонна (өткен МЖ-ның 7 айында 3 млн 915,1 мың тонна), олардың жалпы экспорт көлеміндегі үлесі 76,3% (өткен МЖ-ның 7 айында 73,6%), оның ішінде Өзбекстанға - 59,5% (47,8%) құрады», - деп Евгений Карабанов нақтылады.
Ағымдағы МЖ-да экспорт Өзбекстанға - 26%-ға, Ауғанстанға - 2 есе, Түркияға - 27 есе, Грузияға - 16%-ға, Ұлыбританияға - 2 есе, Бельгияға - 1,6 есе, Португалияға - 2,85 есе өсті.
Бидай экспортының Түрікменстанға шамамен 3 есеге (15,1 мың тонна), Тәжікстанға - 6,7%-ға (841,6 мың тонна), Әзірбайжанға - 2,5 есеге (191,4 мың тонна), Латвияға - 1,9 есеге (20,1 мың тонна), Италияға - 24%-ға (219,2 мың тонна), Норвегияға - 2,35 есеге (3,4 мың тонна), Мароккоға - 94,6 мың тоннадан 0-ге дейін төмендеуі тіркелді.
Евгений Карабанов Қытайға бидай экспортының 14,2 есе, 9,4 мың тоннаға дейін төмендеуі өткен МЖ-ның ұқсас кезеңімен салыстырғанда 1 млн 161,3 мың тоннаға жемдік ұн жеткізілімінің екі еседен астам ұлғаюымен өтелгенін атап өтті.
Сонымен қатар, 2025/26 МЖ қыркүйек - наурыз айларында берілген фитосанитариялық сертификаттардың деректері бойынша Ресей бидайының Қазақстанға импорты 1 млн 257,6 мың тоннаны құрады. Оның ішінде наурыз айында импорт ақпан айымен салыстырғанда 1,65 есе өсіп, 382,3 мың тоннаға жетті.
Жеті айдың қорытындысы бойынша Астық одағы 2025/26 жылдары Қазақстанға бидай импорты бойынша болжамын 300 мың тоннаға арттырып, 1,7 млн тоннаға жеткізді. Ағымдағы маусымда барлық қазақстандық бидай (жұмсақ+қатты) экспортының болжамы 200 мың тоннаға, 8 млн тоннаға дейін ұлғайтылды.