Қазақстанда тапшы жайылымдарға бейімделген ангус түрі шығарылды
KazBeef компаниясы 2010 жылы Ақмола облысында құрылды, содан кейін Солтүстік Америкадан ангус тұқымды мал әкелді. Компанияның асыл тұқымды репродукторы Мамай ауылында жұмыс істейді, онда өте қатал жағдайлар - құрғақ климат, жайылымдардың өнімділігі төмен, суық желді қыс. Мұндай жағдайда 15 жыл ішінде Солтүстік американдық ангустардың тұқымы жақсы бейімделе алды, сондықтан қазір ол тұқымның жергілікті кіші түрі - мамай ангусы болып саналады.
Етті мал шаруашылығында ангус өсірудің артықшылықтары туралы Kusto Agro бас директоры Азамат Орумбаев Dala.Camp Forum 2026-да сөйлеген сөзінде айтып берді.
«Біз қолдан ұрықтандыруды қолданамыз және EPD (expected progeny difference - күтілетін ұрпақтарының айырмашылығы) генетикалық потенциалының индекстік бағасын қолдану арқылы тұқымдарды өз аймақтарымыз үшін арнайы таңдаймыз. Төлдеудің жеңілдігі, төлдің кішкентайлығы, күшті тірек-қимыл жүйесі, жемнің жоғары конверсиясы және басқа да көптеген көрсеткіштер маңызды рөл атқарады. Шын мәнінде, 15 жылдық іріктеу барысында біз ең қиын жағдайларға, тапшы жайылымдарға бейімделген ангус түрін шығардық. Бұған бұзаулардың шығу көрсеткіші - 92% дәлел», - деп Азамат Орумбаев өз тәжірибесімен бөлісті.
Осылайша, қатал жағдайларға бейімделген мамай генетикалық түрін тұқымның әлеуетін көрсете отырып, елдің басқа аймақтарында қолдануға болады.
Сондай-ақ Азамат Орумбаев KazBeef бордақылау алаңының жұмыс тәжірибесімен бөлісті. Ең маңызды міндет - өнімнің қауіпсіздігі мен сапасын қамтамасыз ету, сондықтан компанияда цифрландыру жүйелері қолданылады. ІҚМ әр басының жеке ID бар, ветеринарияны басқару, азықтандыруды бақылау, салмақты талдау енгізілді. Жүйе әрбір жануардың мақсатты салмағына жету болжамын ұсынады.
«Жүйеде ірі қара мал басының шығу тегі, барлық ветеринарлық манипуляциялар, дәрі-дәрмектерді қолдану, ауруларды диагностикалау және вакцинаның шығуын бақылау жазылған. Яғни, соңғы енгізілген препарат ағзадан табиғи жолмен шыққанға дейін жүйе бұқаның бордақылау алаңынан шығуына жол бермейді», - деп атап өтті Азамат Орумбаев.
Ең бастысы, өндірістің барлық процестерін мұндай бақылау жоғары тиімділікке қол жеткізуге мүмкіндік береді. Нәтижесінде компания өзін дамытып қана қоймай, жақын маңдағы фермаларды жақсы бағамен қолдайды.
Айта кетейік, қазір KazBeef репродукторының аналық басының саны - 2 мың бас.
Сонымен қатар, компания американдық үздік өндірушілердің тұқымын әкелу арқылы генетиканы жақсарту бойынша жұмысты жалғастыруда. Айтпақшы, 2025 жылы қолдан ұрықтандырудан алынған KazBeef бұқаларының бірі «Жаңа Дала» көрмесінде барлық ірі қара тұқымдарының арасында абсолютті чемпион атанды.