Қазақстанда жайылым тапшылығы 2,7 млн гектарға бағаланады
Соңғы жылдары Қазақстанда жайылым тапшылығы үш есеге, 8,4 млн гектардан 2,7 млн гектарға дейін қысқарды. Бұл жайылымдардың қолжетімділігін кеңейту жөніндегі шараны іске асырудың нәтижесі болды, деп Жер ресурстарын басқару комитетінің төрағасы - ҚР жерді пайдалану және қорғау жөніндегі бас мемлекеттік инспекторы Мұрат Теміржанов хабарлады.
«Халықтың жалпы пайдалануына 1,346 млн га жайылым бекітілді, 1,7 млн га конкурстық рәсімдер арқылы берілді, 429 мың га елді мекендердің шекарасына енгізілді, тағы 1,2 млн га резервте қалды», - деп Мұрат Теміржанов хабарлады.
Сонымен қатар, пайдаланылмаған және заңсыз берілген жерлерді қайтару жұмыстары жалғасуда. 2022 жылдан бастап мемлекеттік меншікке 15,4 млн га қайтарылды, оның 13,7 млн га жайылымдық жерлерді құрайды. Оның ішінде 13,1 млн га қайта бөлінді, ал 5,3 млн га мал жаю үшін халыққа берілді.
Мұрат Теміржанов жайылымдардың қолжетімділігі мәселесін тез арада шешу мүмкін емес екенін, себебі ол көптеген жылдар бойы дамып келе жатқанын атап өтті. 2024 жылдан бастап елімізде жайылым заңнамасы күшейтілді. Атап айтқанда, ауыл тұрғындарының қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін резервтеу жүзеге асырылуда.
Егер жайылымдар пайдаланылмаса не оларға жүктеме белгіленген нормадан төмен болса, онда мұндай жер учаскелері халықтың қажеттіліктерін қамтамасыз ету үшін кейіннен айналымға тартыла отырып, мәжбүрлеп қайтаруға жатады. Бұдан басқа, Жер кодексінің 84-бабы мемлекет мұқтажы үшін, оның ішінде халықты жайылымдармен қамтамасыз ету мақсатында жер учаскелерін алуға мүмкіндік береді.
«Бұл тетік қоғамдық жайылымдарды қалыптастыру және ауыл тұрғындарының жер заңнамасында белгіленген тәртіппен ауыл шаруашылығы жануарларын жаюға деген қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін қажет болған жағдайларда қолданылады», – деп түсіндірді Комитет басшысы.
Сондай-ақ, заңнама жергілікті атқарушы органдарды жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі жоспарларды әзірлеуге және бекітуге, жалпыға ортақ пайдаланылатын жайылымдарды айқындауға және халықтың ауыл шаруашылығы жануарларын жаюға қажеттілігін қамтамасыз етуге міндеттейді. Бүгінгі таңда осындай 198 жоспардың 188-і қайта бекітілді, қалғандары әзірлеу және келісу сатысында.
«Жекелеген мәселелердің сақталуына қарамастан, үкімет қабылдаған шаралар оң нәтиже беруде. Осы бағыттағы жұмыс ауыл халқын қажетті жайылымдық жерлермен толық қамтамасыз еткенге және оларды ұтымды пайдаланғанға дейін жергілікті атқарушы органдармен өзара іс-қимылда жүйелі негізде жалғастырылатын болады», - деп қорытындылады Мұрат Теміржанов.