Біздің парақшамыздан Қазақстандағы агробизнестің соңғы жаңалықтарын бірінші болып біліп отырыңыз Facebook, арнада Telegram, бізге жазылыңыз Instagram немесе біздің пошталық жіберу.
Қазақстан тұқым шаруашылығына әлемдік генетиканы тартуды көздеп отыр
11:15
Respublica партиясының Құрылтайдағы фракциясы «Селекциялық жетістіктерді қорғау туралы» заң жобасын таныстырды. Жұмыс тобының отырысында заң жобасын фракция жетекшісі Айдарбек Қожаназаров таныстырды.
Respublica партиясының баспасөз қызметі хабарлағандай, Қазақстандағы аттестатталған 167 тұқым өндірушінің тек 33-і заманауи жабдықтармен қамтамасыз етілген. Шетелдік компаниялар Қазақстанды тәуекелі жоғары аймақ ретінде қарастырып, генетикалық материал бермейді және сорттарды көбейтуге лицензия бермейді. Мұны әсіресе картоп және жеміс өсірушілер қатты сезініп отыр: бірқатар дақыл бойынша селекциямен тек бір ғана мекеме айналысады, ал шетелдік сорттарға қолжетімділік жүйелі түрде шектелген. Сонымен қатар сарапшылар Қазақстанның картоп тұқымын экспорттау әлеуетін 2,5 млрд долларға бағалайды. Алайда бұл мүмкіндіктер бүгінде толық пайдаланылмай отыр.
Партиялық фракция сарапшылармен бірге Өсімдіктердің жаңа сорттарын қорғау жөніндегі халықаралық одағымен (УПОВ) 2024 жылы жұмысын бастады. Жобаның мақсаты — заңнаманы УПОВ конвенциясына сәйкестендіру. Қазақстан бұл міндеттемені Еуропалық одақпен жасалған келісім аясында қабылдаған, ал ЕАЭО-ға мүше барлық ел, Қазақстаннан басқа, одақ құрамына кіріп қойған.
Заң жобасы іске асқан жағдайда селекционерлер әлемдік генетикалық материалға қол жеткізе алады. Яғни шетелдік компаниялар өз құқықтарының қорғалатынына сенімді болып, Қазақстанда тұқым өндірісіне инвестиция сала алады, ал аграршылар сорттардың кең таңдауына қол жеткізіп, оларды көбейту мүмкіндігіне ие болады. Отандық сорттар әлемдік нарыққа шыға алады.
«Біз қазақстандық агробизнеске әлемдік генетикаға қолжетімділікті ашамыз. Онсыз өнімділікті арттыру да, азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз ету де мүмкін емес. УПОВ-қа қосылу — нақты практикалық құрал: шетелдік селекционер өз құқықтарының қорғалатынын біліп, Қазақстанға үздік сорттар мен технологияларымен келеді», — деп атап өтті Айдарбек Қожаназаров.
Партия заңның қабылдануы Қазақстанды селекциялық жетістіктерді қорғаудың жаңа деңгейіне шығаратынын атап өтті. Қазақстандық патенттік жүйе жалпы әлемдік жүйеге енеді, ал УПОВ Конвенциясы сорттарды халықаралық қорғау үшін құқықтық негіз жасайды.
