Фермерлер агрохолдингтердің ортасында қалай аман қалуда

Ержан Садинов
Фото көзі: ElDala.kz

Қостанай облысы Сарыкөл ауданы Тимирязевка ауылы көптеген шаруа қожалықтарымен танымал, олардың саны бірнеше ондаған. Таңқаларлық емес - аймақта жақсы топырақ бар, бонитет ұпайы 30-дан 40-қа дейін, ал жауын-шашын әдетте жоғары өнім алу үшін жеткілікті. Сондықтан жергілікті фермерлер әрдайым аяғынан нық тұрып, ешқандай агрохолдинг олардың қиындықтарын пайдаланып, басып ала алмады.

Ауыспалы егісті нарық анықтайды

Әрине, ауа-райы мен климаттық жағдайлардан басқа, табысты жұмыс үшін жұмысты сауатты құру маңызды. Жергілікті фермерлер бұл тұрғыда да жақсы нәтижелерге қол жеткізіп жатыр – олар егістік айналымын уақытында әртараптандырды, соның ішінде ең көп пайда әкелетін дақылдар – майлы және бұршақ тұқымдас дақылдарды қосу арқылы. Бидай да өз орнын алады, бірақ ол енді басымдыққа ие емес.

Дәл осы жолмен «Астық» шаруа қожалығы жүріп жатыр.

- Бұрын біз дәнді, майлы және бұршақ дақылдарының арақатынасын шамамен 30% сақтауға тырыстық, - деп атап өтті «Астық» ШҚ агрономы Ержан Садинов. - Бірақ қазір экономика өз ережелерін белгілейді және біз әлі де майлы дақылдар өндірісін арттыруға назар аударып отырмыз.

Мұнда барлығы 4 мың га егіледі, оның ішінде биылғы маусымда бидай небәрі 580 га алады. Қалған аумақтар: 1 мың га - күнбағыс, 900 га - рапс, 800 га - арпа, 650 га - қызыл жасымық, 350 га - бұршақ. Рапс пен күнбағыс өткен жылмен салыстырғанда шамамен екі есе үлкен аумақты алады.

Шаруашылықта қара бу жоқ - ол алаңның төрттен бірінде бұршақ дақылдарымен ауыстырылды. Рас, мұнда бағамен және сатумен оңай емес. Жасымықтың бағасы өте тұрақсыз, оның құны жылдан жылға өзгеріп отыруы мүмкін. Сондықтан биылғы жылы «Астықта» жасылдан бас тартып, тек қызылды қалдырды: қызылға сұраныс белсенді, ал бағалар әлі де тұрақты, қазір - 150 мың теңге/тонна.

Бұршаққа келетін болсақ, бұл жерде мөлшері өте маңызды - сатып алушылар үлкенін қалайды, ол үшін тоннасына 100 мың теңге төлеуге дайын.

Сүдігер ылғалдың жиналуына көмектеседі

Егіс маусымындағы ауа райы жағдайлары қолайлы, деді Ержан Садинов. Дегенмен, мамыр айының ортасында кенеттен жылынуға байланысты ылғалдың тез булануы алаңдаушылық тудырады. Сонымен қатар, жел күшейіп, топырақтан ылғалдың жоғалуына да себеп болды.

- Бізге күзде жүргізген сүдігер жырту көмектеседі, - деп қосты Ержан Садинов. Бұл топырақта жақсы ылғал қорының пайда болуына ықпал етті, енді біз оны пайдаланып жатырмыз. Бес маусым бойы біз күзде кескішпен жұмыс істеп келеміз. Топырағымыз сілтілі болғандықтан, топырақты 40 см тереңдікке дейін терең өңдейміз. Сондай-ақ, күзде тырмалауға тырысамыз. Бұл арамшөптердің қыстап шығуына жол бермейді және ылғалды сақтауға көмектеседі. Ал көктемде, егілгеннен кейін, әсіресе ұсақ тұқымды дақылдар үшін топырақты домалатып өңдеуге тырысамыз. Бұл сондай-ақ топырақтан ылғалдың жоғалуын азайтуға көмектеседі.

Айтпақшы, жасымық алқаптарын домалатудың тағы бір артықшылығы бар - егістік біркелкі болады және бұл төмен өсетін дақылды жинау кезінде шығындарды азайтуға мүмкіндік береді. Жасымықты жинаудың өзі рельефті көшіретін арнайы flex орақтарымен жүреді.

Тұқымдарды себуге қалай дайындау керек

Өткен жылғы «Астық» егістіктеріндегі өнімділік қуантты: бидай гектарына 33 ц, күнбағыс гектарына 27 ц, қызыл жасымық гектарына 15 ц, ал жасыл жасымық гектарына 14 ц өнім берді. Бұл нәтижеге ішінара аммофос пен аммиак селитрасы сияқты минералды тыңайтқыштарды қолдану арқылы қол жеткізілді.

Бірақ әлі де жақсартуға мүмкіндік бар, сондықтан шаруашылық жаңа нәрсе іздеуде. Техникалық жарақтандыруға келетін болсақ, химиялық өңдеуге арналған агродрон сатып алынды — әзірге біреуін, бірақ екіншісін сатып алу да жоспарда бар.

Жаңа агротехнологияларға келетін болсақ, биыл «Эридон Қазақстан» компаниясымен ынтымақтастық басталды. Атап айтқанда, 500 гектар жерге егуге арналған жасымық тұқымдарын себу алдында өңдеу үшін «БлэкДжек» және «МиллерСтарт препараттарын қолдандық. Күзде нәтижелерді салыстыру үшін тағы 150 га өңделмей егіледі. «Эридон» мамандары бұрынғы тәжірибеге сүйене отырып, тұқымдарды өңдеу тезірек өнуге мүмкіндік беретініне және өсімдіктер ықтимал құрғақшылыққа жақсы төтеп беретініне сенімді - тамырлар ылғал көп жерде тереңірек кетеді.

- Вегетация кезеңінде біз жасымықты «Миллерстартпен» өңдеуді жоспарлап отырмыз - бұл сабақтың ұзындығын арттырады және тармақтануды ынталандырады. Ал бұл - егіннің үлкен көлемі және егін жинау кезінде аз шығын, - деді «Эридон Қазақстан» менеджері Марат Екзеков.

Сондай-ақ, «Эридон Қазақстан» шешімдері рапсқа, бұршаққа қолданылатын болады. Атап айтқанда, осы дақылдар бойынша тұқымдарды «БлэкДжек» + «МиллерСтарт» кешенімен өңдеу жүргізілетін болады. Вегетация кезіңде рапсты ұйықтап жатқан бүршіктерді ояту және жақсы қопсыту үшін «МиллерПлекс» препаратымен өңдейді. Күнбағыста фитоуыттылықты жеңілдету және күйзелісті жеңу үшін гербицидпен бірге «Терра-Сорб Фолиар» препараты қолданылады.

«Астық» ШҚ ұжымына аграрлық маусымның сәтті өтуін тілейміз!

Біз жоба серіктестерінің қолдауымен JAC T9 пикапында АгроКеруен Егістік 2026 бағыты бойынша жүруді жалғастырамыз:

- «Эридон Қазақстан» компаниясы - агрохимия жеткізушісі

- «Астық Транс» компаниясы - астық тасымалдаушы вагондардың операторы

- JAC компаниясы - Қазақстандағы ең ірі автокөлік жеткізушілерінің бірі.

Сергей Буянов