Күнбағыс бидайдан болған шығынды өтей ала ма?

Василий Морозов
Фото көзі: ElDala.kz

Солтүстік Қазақстан облысының фермерлеріне биылғы маусымда ауа райы басқа аграрлық өңірлердегі әріптестеріне қарағанда сәл көбірек қолайлы болды. Мұнда да жаз бойы аптап ыстық болды, алайда жауын-шашын анда-санда жауып тұрды. Бидайдың өнімділігі былтырғы жылмен салыстырғанда 20–25%-ға төмен болды. Яғни жағдай шығыс немесе орталық өңірлерге қарағанда жақсырақ, өйткені ол жақтарда өнім әдеттегі деңгейден екі–үш есе төмен.

Бұл ретте күнбағыс әлі жиналған жоқ, алайда оның көрсеткіштеріне қатысты күтілім жақсы, себебі бұл дақыл ауа райының қолайсыз жағдайларына төзімділігін көрсетті.

Бұл туралы ElDala.kz командасына «Баянды-СК» ЖШС-нің бас агрономы Василий Морозов айтып берді.

Түнде плюс 30

Шаруашылық Солтүстік Қазақстан облысының Аққайың ауданындағы Рублевка ауылында орналасқан. Мұнда 7 мың гектар жерге дәстүрлі дәнді дақылдар - бидай мен арпа, сондай-ақ майлы және бұршақ тұқымдас дақылдар - күнбағыс, рапс, асбұршақ және жасымық егіледі.

-  Биыл көктем бізде өте ерте келді, сондықтан маусымға жоспар құру қиын болды, - деді Василий Морозов. - Не нәрсеге дайындалу керектігі белгісіз еді: қуаңшылық бола ма, әлде жауын-шашын көп түсе ме? Егіс жұмыстарын созып жүргіздік, осылайша оңтайлы мерзімдерде мүмкіндігінше мол өнім алуға тырыстық. Жаз да күрделі болды: жаңбыр жауды, бірақ кей жерлерге түсті, кей жерлерге түспеді. Сонымен қатар ауа температурасы жоғары болды, тіпті түнде де +30 градусқа дейін жетті. Мұның бәрі дақылдардың пісу мерзіміне әсер етті - барлығы ерте пісіп, біздің қалыпты жағдайымызбен салыстырғанда 2-3 аптаға жылдамдады. Біз егін жинау жұмыстарын тамыз айының басында бастап кеттік.

Көлемі аз, сапасы төмен

Бидайдың өнімділігі өткен жылмен салыстырғанда төмен. Жоғары температураның әсерінен тозаңдану бұзылып, масақ толыққанды қалыптаспаған. Жалпы, өсімдіктер даму кезеңдерін жылдам өтіп, сүттеніп пісу кезеңінен толық пісу кезеңіне бірден дерлік өткен.

- Биыл бізде бидайдың өнімділігі 20 ц/га-дан жоғары, — деді Василий Морозов. — Бұл маусым үшін жаман көрсеткіш емес, бірақ бұл өңірде әлдеқайда жоғары өнім алуға болады. Өткен жылы біз 25 ц/га-дан жоғары өнім алдық.

Сонымен қатар астықтың сапасы да жоғары емес - 3 және 4-сыныптардың шегінде. Желімшесі төмен болды. Сондай-ақ масақтығы төмен, натурасы аз дәндер де бар - жауын-шашынның болмауы дәннің толысуына кедергі келтірді. Шаруашылықта бидайдың «Алабуга», «Ликамеро», «Гранни» сорттары өсіріледі.

Pioneer-ді таңдау

Күнбағыс өнімінен үлкен үміт бар. Мұнда Pioneer компаниясының «ондығы» — ExpressSun технологиясы бойынша өсірілетін P63LE10 буданы себіледі. Оны кез келген жағдайда сенімділігі мен тұрақты өнімділігі үшін таңдайды.

Сондай-ақ ClearField технологиясы бойынша «Претория» және «София» будандары егілді.

- Осы үш буданның қайсысы жақсы екенін әзірге айта алмаймын, - деді Василий Морозов. - Егін жинау кезінде олардың қайсысы ауа райының қолайсыз жағдайларына жақсы төтеп бергені белгілі болады. Өнім қоймаға түскен кезде нақты бағалаймыз. Жалпы, күнбағыс қуатты тамыр жүйесінің арқасында бидайға қарағанда төзімдірек.

Тағы бір майлы дақыл — зығыр да егін жинауды күтіп тұр. Мұнда 10 ц/га-дан жоғары нәтиже күтілуде. Биылғы маусым үшін бұл да жаман көрсеткіш емес.

«Эридоннан» антистресс

Егістікті қуаңшылық пен аптап ыстықтан сақтап қалуға заманауи агротехнологиялар да көмектесті. «Баянды-СК» ЖШС биыл алғаш рет «Эридон Қазақстан» компаниясымен жұмыс істеп отыр. Компания дақылдардың өнім беру әлеуетін сақтауға көмектеседі. «Эридон Қазақстан» компаниясының менеджері Игорь Бастраковтың айтуынша, күнбағысты гербицидпен өңдеу кезінде бак қоспасына антистрессант «Терра-Сорб Фолиар» препараты қосылған. Ол гербицидтік күйзелісті ғана емес, ауа райынан туындаған күйзелісті де еңсеруге көмектесті. Кейін «жұлдызша» даму кезеңінде «Терра-Сорб Комплекс» препараты «Розалик Бор» препаратымен бірге қолданылды. Бұл тозаңдану процесін қолдады.

- Сондай-ақ жасымыққа екінші фунгицидтік өңдеу кезінде «АминоАлексин» препаратын қолдандық, - деп қосты Игорь Бастраков. - Бұл препарат бұршаққаптардың түсіп қалуының алдын алады. Фермерлерге препараттың әсері ұнады, жасымықтың өнімділігі 17 ц/га болды. Бұл - жақсы нәтиже.

Қатаң жағдайларға арналған JAC

Айтпақшы, Василий Морозов егіс алқаптарын 150 мың шақырымнан астам жол жүрген JAC T6 пикапымен аралап жүр. Әрине, мұнда автокөлікті пайдалану жағдайы өте ауыр, дегенмен ол сенімділігін көрсетіп келеді. Ал жүк бөлігіне егістікке шұғыл жеткізу қажет заттардың барлығын сыйғызуға болады.

«Баянды-СК» ЖШС ұжымына аграрлық маусымды сәтті аяқтауды тілейміз! Ал біз жоба серіктестерінің қолдауымен АгроКеруен Егін 2026 бағыты бойынша JAC T9 пикапымен әрі қарай жолымызды жалғастырамыз:

«Эридон Қазақстан» - әлемдегі ең үздік өндірушілердің агрохимия мен тұқымдарын жеткізуші

Pioneer Seeds - жоғары сапалы тұқым жеткізушісі

«Астық Транс» - астық таситын вагондардың жетекші операторы

JAC - Қазақстанға автокөліктердің ірі жеткізушілерінің қатарына кіретін Allur тобының бренді

Сергей Буянов