Біздің парақшамыздан Қазақстандағы агробизнестің соңғы жаңалықтарын бірінші болып біліп отырыңыз Facebook, арнада Telegram, бізге жазылыңыз Instagram немесе біздің пошталық жіберу.
Астық экспортына салынатын баждар қазақстандық фермерлерді күйретеді
08:15
Қазіргі уақытта дәнді және майлы дақылдарды қоса алғанда, жекелеген тауарларға экспорттық кедендік баждарды енгізу талқылануда.
Айта кету керек, осы мәселе өңірдегі шаруа қожалықтары мен фермерлердің жаппай наразылығын тудырып отыр.
Қауымдастық бұл шараға келесідей дәлелдермен үзілді кесілді қарсы:
- фермерлердің табысы төмендейді. Негізгі мәселе: баж әрқашан ішкі сатып алу бағасын төмендетеді. Айырмашылықты қайта өңдеушілер немесе трейдерлер алады;
- дақылдарды өсіруге ынталандыру азаяды. Егер фермерге күнбағыс немесе бидай өсіру тиімсіз болса, 2-3 маусымнан кейін дақылдар алқабы, жалпы өнім мен өнімділік төмендейді;
- экспорттық нарықтар жоғалады. Қазақстанның сыртқы нарықтарға тәуелділігі жоғары. Егер экспортқа тым қатал шектеулер қойылса, сатып алушылар Ресейге, Украинаға, Канадаға немесе Австралияға ауысады;
- лоббизм қаупі бар. Баждар көбінесе жеке өңдеушілер үшін жасырын субсидияға айналады;
- астық үшін логика әлсіз. Қазақстан ішкі тұтынудан шамамен екі есе көп астық өндіреді және экспорттың сала үшін аса маңызды екенін Үкіметтің өзі де мойындайды.
Қазақстан үшін басты тәуекел – баждардың болмауы емес, саясаттың болжамсыздығы. Фермерлер үшін ең нашары – экспорттық ережелердің әр маусым сайын өзгеруі.
Ірі агрохолдингтер бажды көтере алады, ал шағын фермерлер айналым қаражатын жоғалтады, делдалдарға тәуелді болады, банкротқа ұшырайды, осылайша ауылдағы жұмыссыздық пен көші-қон күшейеді.
Нәтижесінде, фермерлердің саны күрт азайып, еліміздің азық-түлік қауіпсіздігіне орасан зиян келеді деген сөз.
Көптеген мемлекеттік шенеуніктер ауыл кәсіпкерлігін тек пайда табу, пайда табу көзі ретінде бағалайды, олардың қызмет ету мүмкіндіктерін шектейді, жасырын тарифтер мен баждарды белгілейді, ал олар тегін берілуі керек. Мемлекет ауылға бет бұруы керек, әйтпесе біз экономикалық дағдарыстың тұңғиығына түсіп, аграрлық саланы құлдыратуымыз мүмкін. Қазірдің өзінде жастар ауылға бармайды, ал ауылдық жерде туғандар қалаға кетуге тырысады. Ауыл шаруашылығын дамытқымыз келсе - ауыл тұрғындары мен фермерлердің мүдделері бірінші орында тұруы керек.
Е. Әбуов, басқарма төрағасының бірінші орынбасары
