Біздің парақшамыздан Қазақстандағы агробизнестің соңғы жаңалықтарын бірінші болып біліп отырыңыз Facebook, арнада Telegram, бізге жазылыңыз Instagram немесе біздің пошталық жіберу.
Депутаттар мал өсірушілерге жеңілдікпен несие беру шарттарын өзгертуді ұсынды
14:46
«Жайлау», «Игілік» және «Береке» мемлекеттік бағдарламалары аясында асыл тұқымды мал сатып алуды қаржыландыру тетіктерін қайта қарауды Құрылтай депутаты Серік Егізбаев Ауыл шаруашылығы министрінің атына жолдаған депутаттық сауалында ұсынды.
Оның айтуынша, қолданыстағы есептеу тәсілдері нарықтағы нақты бағаны ескермейді. Соның салдарынан фермерлер мал сатып алу үшін өз қаражатынан қосымша төлеуге мәжбүр.
Депутаттық сауалда келтірілген мәліметтерге сәйкес, 2026 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша Қазақстандағы ірі қара мал саны 8,2 млн басқа жеткен. Оның 994 мыңы немесе 12%-ы асыл тұқымды малға тиесілі. Депутат соңғы бес жылда мемлекет тарапынан қолдау көрсетілгеніне қарамастан, асыл тұқымды ірі қараның үлесі осы деңгейде қалып отырғанын атап өтті.
Ал 2026–2030 жылдарға арналған мал шаруашылығын дамыту жөніндегі кешенді жоспарға сәйкес, ірі қара мал санын 8,2 млн бастан 12 млн басқа дейін арттыру көзделген.
Депутат мысал ретінде Ұлытау облысындағы «Жайлау» бағдарламасын келтірді. Оны іске асыруға 3,4 млрд теңге бөлініп, жалпы сомасы 2 млрд теңгені құрайтын жобалар мақұлданған. Алайда бағдарламада белгіленген асыл тұқымды малдың есептік құны мен оның нақты нарықтық бағасы арасындағы айырмашылық жобаларды жүзеге асыруға қауіп төндіріп отыр.
«Асыл тұқымды шаруашылықтар қолда бар артық малын нарықтық бағадан төмен сатуға мүдделі емес. Сондықтан фермерлер қосымша қаражат іздеп, баға айырмасын өз қалтасынан төлеуге мәжбүр. Нәтижесінде фермерге белгілі бір мөлшерде мал сатып алуға несие мақұлданғанымен, бөлінген қаражатқа нарықтағы нақты бағамен дәл сондай көлемде мал сатып алу мүмкін болмай отыр. Осындай мәселе «Игілік» және «Береке» бағдарламаларында да кездеседі», – деді Серік Егізбаев.
Мәселені шешу үшін депутат мемлекеттік бағдарламалар аясында мал құнын есептеу тәртібін қайта қарауды, «Асыл түлік» ұйымының қатысуымен мал басын жаппай тұқымдық түрлендірудің жеке бағдарламасын әзірлеуді және қолдан ұрықтандыру технологияларын жаңғыртуды ұсынды.
Сонымен қатар депутаттар асыл тұқымды мал мәртебесін беру мен асыл тұқымдық куәліктерді рәсімдеу үдерістерін цифрландыруды, республикалық палаталардың қызметін заңнамалық реттеуді қайта қарауды және асыл тұқымды репродукторлардың мәртебесін саланың дербес қатысушысы ретінде бекітуді ұсынып отыр. Мал басының генетикалық әлеуетін арттыру үшін олардың жұмысын ғылыми-зерттеу институттарымен үйлестіру көзделеді.
