Жетісуда фермер гектарынан рекордтық 500 центнер картоп өнімін алды

Талап Медеубаев
Фото көзі: ElDala.kz

Қазақстанның оңтүстік өңірлері үшін жаз мезгіліндегі аномальды ыстық пен ылғал тапшылығы әлдеқашан жаңа қалыпты жағдайға айналды. Осындай күрделі жағдайларда жоғары өнімді ылғалды үнемдейтін заманауи суару технологияларын (тамшылатып суару) енгізетін, ыстыққа төзімді ауыл шаруашылығы дақылдарының сорттарын мұқият таңдайтын және өсімдіктерді күйзелістен дұрыс қорғайтын фермерлер алып отыр. Жетісу облысында 75 гектар жерді өңдейтін AlimAgro ЖШС дәл осы бағытта жұмыс істеп келеді.

«Тамшының» артықшылығы

 - Биыл ауа райы бізге тосынсый жасады. +45–46 градус температура біздің шындығымызға айналды, – деді AlimAgro ЖШС директоры Талап Медеубаев. – Мұндай температурамен алғашқы аптап ыстық шілде айында келіп, шамамен бір аптаға созылды. Картоп бұл ыстыққа төтеп берді, дегенмен қатты күйзеліске ұшырады. Он шақты күннен кейін аптаптың екінші толқыны келді, бұл жолы температура +38–39 градусқа дейін көтерілді. Осы кезде картоп зардап шекті. Мұны біз сабақтарының күрт өзгеріп, сарғая бастағанынан байқадық. Кейін бір алқаптағы түйнектерді тексергенде, оның жұмсағының аздап қарайғанын көрдік. Бұл ауру емес, дәл температуралық күйзелістің салдары екені анық болды. Бақытымызға орай, мұндай жағдай ерте мерзімде отырғызылған бір ғана алқапта байқалды, ал басқа учаскелерде мұндай мәселе болған жоқ.

Аптап ыстық кезінде AlimAgro барлық алқапта қолданып отырған тамшылатып суару жүйесінің артықшылығы айқын көрінді. «Тамшы» өсімдік тамырына ылғал мен қоректік заттарды жеткізіп қана қоймай, топырақ температурасын төмендетуге де көмектесті. Бұл өте маңызды, өйткені температура +25 градустан жоғары болған кезде картоп түйнегі өспейді.

Қолайлы баға

Уақтылы жүргізілген суару және өңдеу жұмыстары түйнектердің көлемін де, санын да арттыруға мүмкіндік берді. Орта есеппен әр түптен толық қалыптасқан 12 түйнек алынады. Кейбір түйнектердің салмағы 1,5 килограмға, тіпті одан да жоғарыға жетеді. Бұл жоғары өнімділікті қамтамасыз етеді.

- Биыл біз өткен жылмен салыстырғанда жоғары өнім алуды күтіп отырмыз, – деп атап өтті Талап Медеубаев.

Егін жинау жұмыстарының басында картоптың орташа өнімділігі гектарына 470 центнерді құрады, алайда ең жақсы алқаптар әлі алда. AlimAgro биыл алғаш рет еккен «Сильвана» сорты да жақсы нәтиже көрсетті. Жаңа сорт өзінің ыстыққа төзімділігімен қуантты. Шаруашылықтағы екінші сорт – «Аризона». Оның өнімділігі гектарына 500 центнерден жоғары болады деп күтілуде. Жалпы, шаруашылық егін жинау жұмыстарын қараша айының басына дейін аяқтауды жоспарлап отыр. Мұнда жұмыс тапсырыс берушіге қарай ұйымдастырылған: картоп белгілі бір тапсырыс түскен кезде ғана қазылып алынады. Өнімді өткізуде мәселе жоқ – сапалы әрі ірі картопқа сұраныс жоғары.

«Қазір баға килограмына 120–130 теңге деңгейінде сақталып отыр, бұл біз үшін қолайлы», – деді Талап Медеубаев. – Біз үшін бағаның жақсы деңгейі дәл қазір, егін жинау кезеңінде сақталғаны маңызды. Өйткені біз өнімді сақтауға қоймаймыз, күн сайын тұтынушыларға жөнелтіп отырамыз.

Мақсат - 700 ц/га

Аптап ыстық кезеңінде өсімдіктердің өсуін «Эридон Қазақстан» компаниясының антистрессант препараттары қолдады. Бұл туралы «Эридон Қазақстан» компаниясының технологиялық мәселелер жөніндегі директорының орынбасары Виктор Сверида айтып берді.

- Мұнда шынымен де ауа температурасы өте жоғары болған екі кезең болды. Күндіз термометр бағаны 45, тіпті 46 градусқа дейін көтерілді, – деді Виктор Сверида. – Мұндай жағдайда өсімдік сау әрі тамыр жүйесі жақсы дамыған болса және суару мүмкіндігі болса, экстремалды жағдайларға төтеп беруі әлдеқайда жеңіл. Шаруашылықта сондай-ақ «МиллерПлекс» препараты қолданылды. Ол түйнектің көлемін ұлғайтуға әсер етумен қатар, күшті антистрестік әсерге де ие. Тағы бір өңдеу «АминоАлексин» препаратымен жүргізілді. Бұл фитофторозға қарсы өте тиімді өнім, сонымен қатар өсімдіктерге күйзелісті еңсеруге жақсы көмектеседі.

Әрине, аптап ыстық кезінде түйнектердің отырғызу алдында «Миллер Старт» + «БлэкДжек» қоспасымен өңделгені де өз әсерін тигізді. Бұл өсімдіктердің жақсы тамыр жүйесін қалыптастыруына мүмкіндік берді. Виктор Свериданың пікірінше, ауа райы қолайлы болған жылдары осындай технологиялардың арқасында картоп өнімділігін гектарына 700 центнерден жоғары көтеруге болады. Дегенмен қазіргі таңда AlimAgro-ның гектарына 500 центнер деңгейіндегі көрсеткіші де Қазақстандағы картоп өнімділігінің ең жоғары көрсеткіштерінің бірі болып табылады.

Айта кетейік, 2025 жылғы қазан айында AlimAgro ЖШС «Эридон Қазақстан» компаниясы KazAgroFarm көрмесі аясында өткізген лотереяға қатысты. Шаруашылық «Эридонмен» жасалған келісімшартқа 10 пайыздық жеңілдік түріндегі жүлдеге ие болды. AlimAgro бұл мүмкіндікті пайдаланып, өсімдіктерді қорғау бағытында ауқымды жұмыстар жүргізді және жақсы нәтижеге қол жеткізді.

Қарбыз өсірудегі тәжірибе

AlimAgro-да бізді өздерінің бақшасында өсірілген қарбызбен сыйлады. Бұл - шаруашылықтың ірі қарбыз өсірудегі алғашқы тәжірибесі. Оқиға былай өрбіген: маусым басында Талап Медеубаев 5 гектар алқапқа пияз еккен. Алайда оның өскіндері әлсіз шыққан. Осыған байланысты егістікті жедел қайта егу туралы шешім қабылданып, бұл жолы Nasko сортының қарбыздары егілді. Жоспар сәтті жүзеге асты. Бұған, соның ішінде, жаздың ыстық болуы да оң әсер етті. Нәтижесінде жақсы өнім алынды, ал қарбыздар тәтті әрі ірі болып шықты – әрқайсысының салмағы 7-ден 17 килограмға дейін жетті. Өнімді өткізу мәселесі де жоқ: қарбыздар алқаптан килограмы 45 теңгеден сатылып жатыр.

Келесі жылы шаруашылық қарбыз егістігінің көлемін ұлғайтуды, сондай-ақ ауыспалы егіске жүгері мен күнбағысты енгізуді жоспарлап отыр. Бұл дақылдар да жақсы табыстылық көрсетуде. Сонымен қатар шаруашылық тауарлық картопқа қоса чипсы өндіруге арналған сорттарды да өсіруі мүмкін. Чипсы өндіретін зауыт шаруашылықтан небәрі 100 шақырым жерде орналасқан.

AlimAgro ЖШС ұжымына аграрлық маусымды сәтті аяқтауды тілейміз!

Ал біз жоба серіктестерінің қолдауымен JAC T9 пикабында АгроКеруен Егін 2026 бағыты бойынша әрі қарай жолымызды жалғастырамыз:

«Эридон Қазақстан» - әлемдегі ең үздік өндірушілердің агрохимия мен тұқымдарын жеткізуші

Pioneer Seeds - жоғары сапалы тұқым жеткізушісі

«Астық Транс» - астық таситын вагондардың жетекші операторы

JAC - Қазақстанға автокөліктердің ірі жеткізушілерінің қатарына кіретін Allur тобының бренді

Сергей Буянов