Біздің парақшамыздан Қазақстандағы агробизнестің соңғы жаңалықтарын бірінші болып біліп отырыңыз Facebook, арнада Telegram, бізге жазылыңыз Instagram немесе біздің пошталық жіберу.
Кеңейту емес, тереңдету: СТ ЭСЭМБЛИ CLAAS пен HORSCH өндірісін қалай дамытып жатыр
Петропавл қаласындағы ауыл шаруашылығы техникасын өндіретін СТ ЭСЭМБЛИ кәсіпорны бірқатар бәсекелестік артықшылықтарын тиімді пайдалана отырып, дамып келеді. Бұл ретте компанияның стратегиясы қарқынды өсімге емес, нарықты терең түсінуге, байыпты шешімдер мен негізделген әрекеттерге сүйенген жүйелі әрі тұрақты дамуға негізделген.
Бес жыл ішінде СТ ЭСЭМБЛИ Қазақстанның аграрлық нарығындағы ойыншыларды бірнеше рет таңғалдырды. Неміс серіктестермен Қазақстанда танымал CLAAS және HORSCH брендтерінің ауыл шаруашылығы техникасын өнеркәсіптік құрастыруды бастау туралы келісімге қол қоюы, кейін республиканың үкіметімен арнайы инвестициялық келісім жасасуының өзі айтулы оқиғалар болды. Ал одан кейін өндіріс іске қосылып, алғашқы тракторлар мен комбайндар шығарылды, өндіріс көлемі артты, өнім портфелі кеңейді… Мұның бәрі кәсіпорын өміріндегі маңызды кезеңдер болды. Әрі қарай да осындай жарқын жаңалықтар күтіледі.
Петропавлдағы өндірістік кәсіпорынның бас директоры Сергей Жоликпен (суретте) болған әңгімеде біз СТ ЭСЭМБЛИ алдағы уақытта қандай жаңа белестерді бағындыруды көздеп отырғанын анықтауға тырыстық. Сондай-ақ кәсіпорынның қазіргі кезде қандай сын-қатерлерге тап болып отырғаны және оларға қалай жауап беріп жатқаны да бізді қызықтырды.

— Сергей Игоревич, 2021 жылдан бері кәсіпорындарыңыз ауыл шаруашылығы техникасын құрастырумен айналысып, CLAAS тракторлары мен комбайндарын, HORSCH егіс кешендерін шығарып келеді. Қазіргі өндіріс көлемі қандай және шығарылатын техникалардың модельдік қатары қаншалықты кең?
— Біз құрастыратын CLAAS техникасының модельдік қатары соңғы бір жылда өзгерген жоқ. Олар — TRION астық жинайтын комбайндарының үш моделі, XERION 12 сериялы тракторлары, XERION 4500 және AXION 9.420. Ал HORSCH техникасының қатарына Sprinter 15 HD егіс кешені қосылды. Осылайша, қазір бұл танымал техниканың бес түрлі нұсқасын шығарамыз.
Көріп отырғаныңыздай, біз шығаратын техниканың модельдік қатары айтарлықтай кең. CLAAS машиналарына келсек, менің білуімше, әлемдегі барлық CLAAS кәсіпорындары мен зауыттарының арасында бір алаңда құрастырылатын модельдер саны бізде ең көп. Яғни CLAAS-тың басқа бірде-бір кәсіпорнында СТ ЭСЭМБЛИ сияқты әртүрлі техника түрі өндірілмейді.
Кәсіпорынның жетістіктері туралы сұрақты алдын ала айтар болсам, осындай кең әрі алуан түрлі техника желісін шығаруды ең маңызды жетістіктеріміздің бірі деп атар едім. Ал содан кейін ғана өндіріс көлемінің өсуін атап өтер едім.
Айтпақшы, өндіріс көлеміне тоқталсақ: кәсіпорын іске қосылған 2021 жылдан бері біз CLAAS брендімен 363 трактор, 714 комбайн және оларға арналған 500-ге жуық дестелегіш шығардық. Сонымен қатар шамамен 270 HORSCH егіс кешені өндірілді. Қазіргі өндірістік қуатымыз әзірге өзгерген жоқ: жылына 370 бірлік өздігінен жүретін техника және 370 бірлік тіркемелі әрі аспалы техника шығара аламыз. Алайда бұл көрсеткіштерді қайта қарауды жоспарлап отырмыз.
— Арттыру жағына қайта қарау ма?
— Иә деуге де, жоқ деуге де болады. Өндірістік қуаттың өзі әзірге бұрынғы деңгейде қалуы мүмкін. Қазір біз комбайндардың көлбеу камераларын алдын ала сериялық құрастыруды іс жүзінде меңгеріп алдық. Бұған дейін көлбеу камералар дайын торап ретінде тұтастай жеткізілетін. Ал биыл біз алғаш рет өзіміз құрастырған көлбеу камералары бар жеті машинаны жинадық. Декомпозиция деңгейінің артуына байланысты қызметкерлерге деген қажеттілік те көбейеді. Қызметкерлер санының тиісті өсімі келесі жылы күтілуде. Яғни өндіріс ауқымы кеңейеді деп айтуға болады.
Алайда декомпозиция деңгейінің артуы өндірістік қуаттың автоматты түрде өсуіне әкелмейді. Процестерге көбірек адам-сағат жұмсалады, бұл өндіріс көлемін тежеуі мүмкін. Басқаша айтқанда, қазір бізді кеңейту емес, тереңдету бағыты қызықтыруда.
Дегенмен кеңейту жоспарлары да бар: көлемі 1 мың шаршы метрге жуық суық қойманың құрылысын бастап жатырмыз. Сондай-ақ ішкі қойманы қайта конфигурациялау жоспарланған. Онда биіктігі бес метрлік сөрелердің орнына тоғыз метрлік стеллаждар орнатылады.
Жалпы, декомпозицияны дамыту және өндірісті оқшаулау деңгейін арттыру кезінде өндірістік алаңдарды кеңейту — сөзсіз өтетін кезең. Жоспарланған өндіріс көлемін ескерсек, ерте ме, кеш пе, осы техниканың барлығын қай жерде өндіретініміз туралы ойлануға тура келеді. Стратегиялық тұрғыдан алғанда, өздігінен жүретін техника шығаратын цех пен тіркемелі және аспалы техника шығаратын цехты бөлек орналастыру көзделіп отыр. Бірақ бұл — алыс болашақтың жоспары.
— Өндірісті кеңейту мүмкіндігі шектеулі болған жағдайда модельдік қатардың соншалықты кең болуы… Екі-үш негізгі модельді шығаруға шоғырланып, аграршыларға көбірек техника ұсынған тиімді емес пе?
— Бұл сұрақты күтуге болатын еді, әсіресе биыл егіс кешендері мен комбайндарға сұраныс ұсыныстан асып түскенін ескерсек. Алайда біз өндіріс көлемін көптеген факторларға сүйене отырып жоспарлаймыз. Жоспарлаудағы мықты тұсымыз — нарықтағы жаңа үрдістерді дер кезінде байқап, оларға уақтылы бейімделе білуіміз.
Қазір Қазақстанда ауыспалы егісті әртараптандыру үдерісі жалғасып жатыр: шаруашылықтар тек дәстүрлі дақылдарды өсіруден бас тартып, жоғары табысты күнбағыс, рапс, зығыр, жүгері сияқты дақылдарды өсіруге көшуде. Ал оларды өсіру үшін мүлде басқа техника қажет. Машина жасаушылар нарықтың қажеттілігін дөп басып тани білуі керек. Бұл үрдісті дер кезінде байқап, оған жауап беріп, ауыл шаруашылығы өндірушілерін қажетті техникамен қамтамасыз еткен компаниялар өзгелерден бір қадам алға шықты.
Біздің кәсіпорын да қажетті техниканы қажетті уақытта ұсына алды. Модельдік қатарды кеңейту стратегиямыз өзін толық ақтап, нарықтағы орнымызды нығайттық. Айтпақшы, қазіргі модельдер жиынтығымен шектеліп қалу ойымызда жоқ.
— Егер жекелеген модельдер тұрғысынан емес, жалпы ауыл шаруашылығы техникасы нарығы туралы айтсақ, өндіріс жоспарын қандай болжамдарға сүйеніп құрасыздар?
— Мұнда машина жасаушылардың басым бөлігі Қазақстан шаруашылықтарындағы машина-трактор паркінің тозу деңгейіне және Ауыл шаруашылығы министрлігінде айтылып жүрген оны жаңарту қарқынына сүйенеді. Жаңарту қарқыны алдағы бірнеше жылда 6–8% деңгейінде сақталуы мүмкін.
Соған қарамастан, қазіргі жағдайда Қазақстанда ауыл шаруашылығы техникасын сатудың негізгі қозғаушы күштерінің бірі — отандық өндіріс. Алайда мұндай өндірісті барлық компания қамтамасыз ете алмайды. Биыл СТ ЭСЭМБЛИ отандық тауар өндірушілер тізіліміне енгізілді. Ал біз шығаратын өнім сапа аудитінің нәтижесінде Ұлттық тауарлар каталогына енді. Сондықтан аграршылардың біз өндіретін техниканы сатып алуын субсидиялау тұрғысынан мемлекет тарапынан қолдауға толық негіз бар. Бұл — біздің тағы бір бәсекелестік артықшылығымыз.
— Демек, құрастыратын техникаларыңыздағы жергілікті компоненттердің үлесін кезең-кезеңімен арттыру бойынша қойылған талаптар толық орындалды ма?
— Әрине! Бүгінде бізге жинақтаушы бөлшектер жеткізетін бес қазақстандық компаниямен ынтымақтастық орнатылған. Дегенмен жеткізушілер пулын кеңейту мәселесі әлі де өзекті. Қазір тағы екі компаниямен ынтымақтастық орнату мүмкіндігін қарастырып жатырмыз.
HORSCH пен CLAAS техникаларын Қазақстанда өндіруді жергіліктендіруді тереңдетумен қатар, өз тарапымыздан қазақстандық компоненттерді осы компаниялардың жаһандық жеткізу тізбегіне енгізу мәселесін де пысықтап жатырмыз. Алайда мұнда баға белгілеуге қатысты бірқатар қиындық бар: қазақстандық өндірістің компоненттері көбіне Еуропа елдеріндегі жеткізушілермен баға жағынан бәсекеге төтеп бере алмайды. Өйткені ол елдерде қосалқы бөлшектер өндіретін бір бағытта мамандырылған бейінді кәсіпорындардың жүйесі ондаған жылдар бойы қалыптасқан.
Қазірдің өзінде аккредиттелген жеткізушілерімізге қатысты айтар болсақ, олар өндіріс мәдениетін біртіндеп еуропалық деңгейге жеткізіп келе жатқанын атап өткен жөн.

— Сіздер өздеріңізге жеткізілетін компоненттердің сапасына соншалықты жоғары талап қоятын болсаңыздар, кәсіпорын өз өнімінің сапасына жауап беруге қаншалықты дайын?
— Бұл жерде біз үшін өндірістік сапаны ішкі бақылау жүйесі мен брендтердің халықаралық стандарттары сөйлейді. Бізде негізгі кезеңдер ретінде кіріс бақылауы, сынақ кабинасы және қорытынды чек-парақ қолданылады. Бұдан бөлек, барлық өндірістік учаскелерде сапа қақпалары бар, онда тексеруді қызметкердің өзі жүргізеді. Ал белгілі бір учаскелерде, әсіресе аса маңызды элементтерге қатысты жұмыстар кезінде, сапа бақылаушылары жұмыс істейді.
Сонымен қатар CLAAS пен HORSCH тарапынан тұрақты түрде аудит жүргізіледі. Мысалы, биыл мамандар келіп, бізде енгізілген сапа талаптарының CLAAS критерийлеріне толық сәйкес келетінін растады. Кейбір мәселелерде тіпті Германиядағы CLAAS зауыттарына қарағанда біз талапты қатаңырақ қоямыз.
— Ендеше, сіздер шығаратын машиналардың сапасы «Қазақстанда жасалған» деген белгісі бар CLAAS пен HORSCH техникасын сатып алудың маңызды аргументтерінің бірі деп нық айтуға бола ма?
— Сапа сатып алушының таңдауына сөзсіз әсер етеді. Бірақ сападан бөлек, бізде аграршылар бағалайтын тағы бір маңызды артықшылық бар. Естеріңізде болса, біз нарықта сұранысқа ие техниканы ұсынамыз. Нарық жоғары технологиялы техника мен дәлме-дәл егіншілікке бет бұрып жатыр. Біздің техника осы сұраныстарға толық жауап береді.
Біздің тағы бір маңызды артықшылығымыз — клиентке жақын болуымыз. Бұл тек техниканы жеткізу қашықтығына ғана емес, оған техникалық қызмет көрсетуге де қатысты.
— Сөз соңында мынадай сұрақ: даму басымдықтары туралы айтсақ, қайсысына көбірек көңіл бөлесіздер — өндіріс ауқымына, басқарушылық шешімдерге әлде технологиялық процестерді дамытуға ма?
— Осы бағыттардың әрқайсысының үйлесімді дамуы маңызды. Егер қандай да бір біреуіне басымдық берсек, тепе-теңдік бұзылады. Біздің мықты тұсымыз — аталған үш бағыттың барлығын да біркелкі әрі үйлесімді дамытып, бір жаққа ауытқуға жол бермеу.