Біздің парақшамыздан Қазақстандағы агробизнестің соңғы жаңалықтарын бірінші болып біліп отырыңыз Facebook, арнада Telegram, бізге жазылыңыз Instagram немесе біздің пошталық жіберу.
Бараев атындағы АШҒӨО ғалымдары Ақмола облысындағы егін жинау жұмыстарына қатысты ұсынымдар әзірледі
08:05
Ағымдағы маусым Ақмола облысының көптеген аудандарында қатты ауыл шаруашылығы құрғақшылығы жағдайында өтті. Астық пісу кезеңінде көптеген алқаптардағы топырақтың төменгі қабаттарындағы өнімді ылғал мөлшері «өлі қор» деңгейінде болды. Бірақ, құрғақ жағдайларға қарамастан, аймақтың астық өсірушілері жақсы өнімділікке ие. Бараев атындағы Астық шаруашылығы ғылыми-өндірістік орталығының ғалымдары 2026 жылы Ақмола облысында күзгі-дала жұмыстарын жүргізу бойынша ұсынымдар дайындап, астық сапасын сақтай отырып, ең аз шығынмен егінді қалай жинау керектігін айтты.
АШҒӨО ағымдағы жылы ауыл шаруашылығы дақылдарының пісуі өткен жылдармен салыстырғанда өте тез өтіп жатқанын хабарлады.
«Сәуір мен 1 тамыз аралығында жауын-шашын мөлшері 132,2 мм-ді құрады (көпжылдық орташа көрсеткіш — 149,1 мм), яғни 16,9 мм тапшылық байқалды. Жоғары жылумен қамтамасыз етілу мен ылғалдың қалыпты тапшылығының үйлесімі дән құрамында ақуыздың жиналуына қолайлы жағдай жасады. Сонымен қатар, бұл жағдайлар дәннің ерте пісуіне, әсіресе маусым басында егілген ерте және орташа пісетін сұрыптарда пісу процесінің жеделдеуіне ықпал етті», — деп Ғылыми-өндірістік орталығында түсіндірді.
АШҒӨО деректері бойынша, Ақмола облысында жүргізілген егістік тексерулері бидай, арпа, рапс, зығыр және басқа да дақылдардың жай-күйі аймақтың түрлі белдеулерінде де, әрбір белдеудің ішінде де әртүрлі екенін көрсетеді. Көптеген аудандарда жаздық бидайдың биіктігі 60–70 см-ден аспайды. 10 тамыздағы жағдай бойынша, егу мерзіміне байланысты бидай дәні негізінен балауызды пісуден толық пісу кезеңіне дейінгі сатыда болды. Жасымық пен зығыр қарқынды түрде пісіп-жетілуде.
Ауа райының тұрақсыздығын ескере отырып, егер арамшөппен ластану деңгейі рұқсат етілген шектерде болса, ғалымдар мұндай алқаптардағы өнімді тікелей комбайнмен жинауды ұсынады.
«Атап айтқанда, құрғақ климатқа қарамастан, бидай дәнінің бір егістікте біркелкі піспеуі байқалады. Негізгі себептер - топырақ құнарлылығы мен егіс сапасының өзгеруі. Дәл қатты құрғақшылық кезінде топырақ ылғал қоры мен басқа да қоректік заттардың өзгеруіндегі айқын шекаралар байқалады», - деп АШҒӨО түсіндірді.
Сондай-ақ, ғалымдар егін жинау кезеңінде астық сапасына қандай қауіп төнуі мүмкін екенін айтты. Ең алдымен, жауын-шашын мен тамыздың-қыркүйектің басындағы қатты жел вегетациялық кезеңді кешіктіріп, аурудың дамуына ықпал етуі мүмкін. Қоңыр тат ауруының әсерінен дән салмағы үштен бірге азаяды.
Тағы бір қауіп - егін жинаудың кешігуі, нәтижесінде астықтың тауарлық және технологиялық қасиеттері төмендейді. Пісудің әртүрлі фазаларында шабылған бидайдың технологиялық сапасына жүргізілген көпжылдық зерттеулердің нәтижелері 1000 дәннің салмағы, натурасы, желімшенің сапасы, қамырдың серпімділігі мен созылуы сияқты көрсеткіштердің өзгеруін көрсетеді. Яғни, өндірілген ұнның пісіру қасиеттері нашарлайды.
Ауыл шаруашылығы дақылдарына, пісу мерзімдеріне және басқа да жағдайларға байланысты егінді жинау әдістері мен шабу мерзімдері АШҒӨО ұсынымдарында егжей-тегжейлі баяндалған.
