«Молочная ферма Рамадан» табысқа жету формуласы

Фото көзі: CT AGRO

Отбасылық бизнесті әртараптандыру мақсатында Жарас Канапин тауарлы-сүт өндірісін ашуға шешім қабылдады. Қарағанды ​​облысындағы «Молочная ферма Рамадан» ЖШС жобасының сәтті жүзеге асырылуына кәсіпкердің сүт өндірісіндегі табысы сиырға, жемге, жануарлардың әл-ауқатына және командаға көңіл бөлумен анықталатынын белгілейтін «4K» жүйесіне сүйенуі ықпал етті.

Агробизнесте Жарас Канапин кездейсоқ адам емес. Оның атасы ауылшаруашылық техникумын бітіріп, аграрлық әулеттің негізін қалады. Әкесі бастаманы қолға алып, өмір бойы жерде жұмыс істеді, инженерден бастап кеңшар директорына дейін көтерілді. Жарас ауыл шаруашылығының қалай жұмыс істейтіні туралы бала кезінен білді. Оның шаруашылық міндеттері 9 жасынан бастап болды, ал әкесі оны егістікке жиі апаратын. Мұндай «далалық университет» Жараста ауыл шаруашылығы өндірісін әрбір жеке элементтің маңыздылығы сақталатын жүйе ретінде түсінуді қалыптастырды. Мектепті бітірген кезде болашақ кәсіпкер өзінің кәсіби даму векторын қайда бағыттайтынын нақты білді.

Қазақ ауыл шаруашылығы институты (қазіргі Қазақ мемлекеттік аграрлық университеті) үшінші буын аграршының өмірлік тәжірибесін теориямен нығайтып, білім мен таныстар аясын кеңейтті. Біраз уақыттан кейін Германиядағы аграрлық менеджмент курстары кеңірек және әрі қарай қарауға, стратегияны қалыптастыруға, оны үнемі өзгеріп отыратын жағдайларда ұстануға үйретті.

Жарас Канапин бүгінде оның отбасына тиесілі «Гросс Ост Тайм» ЖШС — өсімдік шаруашылығы мен мал шаруашылығына маманданған кәсіпорындарды біріктіретін компанияда стратегия мен дамуға жауапты. Жарас үшін бизнестің мүлдем жаңа бағыты — сүт өндірісін құру ерекше қызығушылық тудырады.

Идеядан…

«Молочная ферма Рамадан» ЖШС соңғы екі жылда Канапиндердің отбасылық бизнесінде негізгі жобаға айналды.

— 2023 жылы жоғары өнімді сиырларды байламсыз ұстайтын сүт фермасын салу туралы шешім қабылданды, бірақ мал шаруашылығын біздің бизнесіміздің құрылымына белсенді дамып келе жатқан өсімдік шаруашылығымен қатар енгізу идеясы одан әлдеқайда бұрын пайда болған, - деп еске алады Жарас Канапин. - Ол Солтүстік Қазақстан және Павлодар облыстарында сүтті мал шаруашылығының дамуы аясында қалыптасып, жетіле түсті.

Агробизнесменнің айтуынша, сүт фермасын салудың шешуші себебі 2023 жылғы маусымдағы егіннің нашар болуы болды. «Гросс Ост Тайм» ЖШС құрылымына кіретін және тек өсімдік шаруашылығы өнімдеріне маманданған «Черниговский и К» ЖШС іс жүзінде табыссыз қалды, бұл отбасылық бизнеске қатысушыларды оны әртараптандыру қажеттілігіне сендірді.

 ...іске асыруға дейін

Жобаны жүзеге асыруға бір жарым жыл кетті. Қарағанды облысының Нұра ауданында 1100 бас сауын табынына есептелген 2000 жалпы мал басы бар мал шаруашылығы кешені салынды. Жылына 9 мың тонна сүт өндірудің жобалық қуатына осы жылдың мамыр айына дейін жету жоспарлануда. Қазіргі уақытта орташа сүт өнімділігі тәулігіне бір басқа 32 литрді құрайды.

— Сүтті мал шаруашылығында табынның сапасына, жемшөп қорына, ұстау жағдайларына және команданың жұмысына көңіл бөлу маңызды, — дейді Жарас Канапин. — Осы төрт факторды назарда ұстай отырып, біз өз фермамызды жоспарлап, құрдық.

Ешбір егжей-тегжейді назардан тыс қалдырмау үшін сүт фермасы жобасын құруға және іске асыруға сарапшылар шақырылды. Солардың бірі — Қазақстандағы тауарлы-сүт фермаларына арналған жабдықтардың ірі жеткізушісі және елдегі GEA неміс концернінің ресми өкілдігі «Westfalia Қазақстан» компаниясының директоры Сансызбай Өмірбеков болды. Бірлескен талқылаулар мен ақпарат алмасу барысында фермада бірқатар прогрессивті өндірістік шешімдер енгізілді.

Сиырлар мен жемдер

«Молочная ферма Рамадан» ЖШС жобасының негізін жоғары өнімді голштин сиырларының табыны құрады. Шаруашылыққа сүт өнімділігінің әсерлі әлеуеті бар американдық және еуропалық селекцияның құнажындары сатып алынды.

Жемшөп мәселесі бірден шешілді: оларды өсімдік шаруашылығына мамандандырылған «Черниговский и К» ЖШС жеткізуі керек еді. Жеткілікті жердің болуы, сондай-ақ оның бір бөлігін BAUER суару жүйелерін пайдаланып суаруға бөлу жоғары сапалы жем алуға және шаруашылықтың қажеттіліктерін екі жылдық қормен қамтамасыз етуге мүмкіндік берді.

— Әдетте өсімдік шаруашылығы мал шаруашылығын қолдайды деп саналады, — дейді Жарас Канапин. — Мен үшін «Черниговский и К» ЖШС-мен өзара қарым-қатынастың кері желісін құру маңызды болды: мал шаруашылығы өсімдік шаруашылығының драйвері болуға тиіс еді. Өндірілген сүтті сату арқылы біз серіктестік жеткізетін жемге ақы төлеуге жұмсалатын қаражат аламыз. Бұл қарым-қатынас схемасында ферманың көптеген артықшылықтары бар: жеке жем өндірісіне инвестиция салудың, егістіктерді өңдеу және дақылдарды өсіру үшін жабдықтар паркін құрудың немесе кеңейтілген жұмысшылар штатын ұстаудың қажеті жоқ. Біз толығымен сүт алуға көңіл бөлеміз.

Сүт фермасындағы жем тапшылығы мәселесін шешу үшін жем қорының өзі жеткіліксіз. Жоғары сапалы жем қоспасын қамтамасыз ету үшін жем араластырғыш/таратушы қажет болды. Көптеген нұсқалар қарастырылды, бірақ біреуі Жарас Канапиннің шешімін бірден анықтады.

— Мен алғаш рет Германиядағы бір фермада өздігінен тиейтін кескіші бар Trioliet өздігінен жүретін жем араластырғышын көрдім, - деп түсіндіреді мал шаруашылығы жобасының менеджері. Содан кейін мен оны траншеядан сүрлем жинап жатқан басқа екі фермада қолданылып жатқанын байқадым. Кескіш сүрлемді жинап, тығыздалған жемнің шеттерін түктемей тік кесіктер жасайды. Нәтижесінде оттегі сүрлемге енбейді, осылайша оның тағамдық құндылығын сақтайды және табынның сүт өнімділігі үнемі жоғары болып қалады. Маған бұл ұнады, және осы нақты модельді сатып алу туралы шешім бірден қабылданды. CT AGRO компаниясы жем араластырғышты жеткізуді ұйымдастырды, іске қосу-баптау жұмыстарын жүргізді және қазір сервистік қолдау көрсетеді.

Жайлылық

Жарас Канапин өзі үшін нақты шешім қабылдады: кешенде жануарлардың физиологиялық қажеттіліктеріне сәйкес ұстау жағдайларын жасауға ерекше назар аудару керек.

— Сиырды қаншалықты жақсы азықтандырсаңыз да, егер ол өзін жайсыз сезінсе, сүтті көп бермейді. Егер ол ұйықтауда, су ішуде немесе ауа жетіспеушілігінде қиналса, тіпті оған «алтын» жем берсеңіз де, ол көбірек сүт бермейді, - деп түсіндіреді бизнесмен, технологияның тікелей нәтижеге айналатын нүктесі - жайлылық екенін баса айтады. — Сондықтан біз жем үстелінде, қорада, сауу залында сиырларымыздың жайлылығына баса назар аудардық... Сауу процесі жануарларға тиімді және күйзеліссіз жүруі үшін неміс GEA компаниясы шығарған «карусель» типті роботты сауу залы орнатылды. Төсеме материалы тұрғысынан да біз жануарлардың жайлылығын ескереміз - біз BAUER-дің BRU қондырғысында алынған құрғақ, дезинфекцияланған көңді қолданамыз.

Көңді төсемеге айналдыруға арналған жабдықты сатып алу тек жануарлардың жайлылығымен ғана шектелмеді. Сандарды жақсы меңгерген бизнесмен Жарас Канапин үшін белгілі бір инновацияларды енгізудің экономикалық аспектілері маңызды. Есептеу кезеңінде де қораларға арналған төсеніштер мен матрастар арасында таңдау жасалды. CT AGRO сарапшылары BRU технологиясының барлық қыр-сырын ескеруге көмектесті. Нәтижесінде, өз төсемесін шығаратын қондырғыны орнату нұсқасы тартымдырақ болып шықты.

Құрғақ материал, үгіндіге ұқсас, сұйық көңді бөліп алу, содан кейін қатты фракцияны 82°C дейінгі температурада престеу және дезинфекциялау арқылы алынады. Бұл иіссіз материал жануарларға арналған қораларда төсеме ретінде қолданылады. Үнемі ауыстыру патогендердің жиналуына жол бермейді және маститті қоса алғанда, аурулардың қаупін азайтады. Пайдаланылған төсеме қоралардан көңмен бірге алынып, лагундарға түседі, онда ол қайтадан жоғары сапалы төсемеге айнала бастайды.

— BRU қондырғысы өзін бірден ақтады, - деп қорытындылайды Жарас Канапин. Біріншіден, бізде енді өзіміздің төсеме материалымыз бар, яғни бізге үшінші тараптардан үгінділер немесе сабан сатып алудың қажеті жоқ. Екіншіден, бізде әрқашан төсеменің артық қоры бар және ол фермада орналасқан, бұл логистикалық шығындарды және жеткізу тізбегінің үзіліс қаупін болдырмайды. Үшіншіден, төсеменің қасиеттері малдың денсаулығын сақтауға және сүт өнімділігінің тұрақты болуын қамтамасыз етуге көмектеседі. Жануарларды емдеу әрқашан қымбатқа түседі, бұл бәріне белгілі. Ал мұнда қатты көң төсенішінің бір килограммы 4 литрге дейін сұйықтықты сіңіріп, жануарларды таза ұстайды. Тағы бір артықшылығы - көңді жою экологияға зиян келтірмейді.

Команда шешеді

Жарас Канапин баса айтатын тағы бір маңызды фактор  — команда. Кәсіпкер қызметкерлерге ерекше рөл береді, өйткені ұжымның арқасында жобаны бір жарым жыл ішінде жүзеге асыруға мүмкіндік туды.

Бүгінде «Молочная ферма Рамадан» ЖШС-де шамамен 75 адам жұмыс істейді. Ауылдағы адамдарды жұмысқа жалдай отырып, Жарас олардың еңбекқор екенін түсінді, бірақ қазіргі заманғы мал шаруашылығы ерекше дайындықты қажет етеді. Қызметкерлер тікелей кәсіпорында өткізілетін өндірістік оқыту шеңберінде заманауи техника мен цифрлық технологияларды меңгереді.

Кадрларды сөзбе-сөз барлығын шешетінін түсіне отырып, Жарас Канапин бастаған басқарушылар тобы кәсіби өсу мүмкіндіктерінен басқа, ферма ұжымы үшін қолайлы еңбек және тұру жағдайларын жасайды.

Әрі қарай не болады?

«Молочная ферма Рамадан» ЖШС-де сүт өнімдерін өндіру толық қуатына жетуде  — бұдан әрі не болады?

Келесі қадам — ​​кеңейту. Жарас Канапин жануарлардың денсаулығын жақсарту жағдайлары одан да жақсы болатын және сиырлар өздерінің жоғары генетикалық ерекшеліктеріне байланысты сүт өндіру әлеуетін толықтай жүзеге асыра алатын жаңа нысан салуды жоспарлап отыр.

Қазақстанның нарығында сүтке сұраныс сақталуда, сондықтан сүтті мал шаруашылығының өсуі мен дамуы үшін әлі де келешектер бар. Алайда кәсіпкер нарық конъюнктурасы күрт өзгеруі мүмкін екенін түсінеді және бұл жағдайда оның шешімі бар — қайта өңдеуге кірісу. Ірімшік немесе құрғақ сүт өндірісі Канапиндердің отбасылық бизнесінің жаңа бағыты болуы мүмкін.

Серік Рахметов