Біздің парақшамыздан Қазақстандағы агробизнестің соңғы жаңалықтарын бірінші болып біліп отырыңыз Facebook, арнада Telegram, бізге жазылыңыз Instagram немесе біздің пошталық жіберу.
Qazaq Aqbas чемпион бұқасы аукционда 2,5 млн теңгеге сатылды
18 июля 2026
Qazaq Aqbas мал басы 600 мыңға жақындап келеді, ал бұл малды өсіретін шаруашылықтардың саны 15 мыңды құрайды. Бұл қазақтың ақбас тұқымын Қазақстандағы ет бағытындағы мал шаруашылығының негізіне айналдырады.
Соңғы жылдары еліміздің фермерлері Jana Dala Дала күні аясында өтетін көрмеде үздік Qazaq Aqbas тұқымды бұқаларын бір жерден көруге мүмкіндік алып келеді. Онда малды көріп қана қоймай, аукцион арқылы сатып алуға болады. Биылғы жыл да ерекшелік болған жоқ - тұқым чемпионы атағына талас 16 шілдеде Астана маңындағы Нұресіл ауылында өтті. Бұл шараға ElDala.kz командасы да қатысты.
Монтанадан ковбой
Кез-келген байқаудағы ең бастысы - таңдаудың объективтілігі. Дәл осы мақсатта байқауға АҚШ-тан маман шақырылды. Қазақстанға Монтана штатынан қазақстандық фермерлерге шетелге сапарларынан жақсы таныс мал өсіруші, нағыз американдық ковбой Уэстон Меррилл ұшып келді.
Мал шаруашылығы маманы әрі ірі қара малды кәсіби бағалаушы Ануарбек Сейтмұратов ринг төрешісі қызметін атқарды.
Qazaq Aqbas тұқымының абсолютті чемпионы атағына байқау дәстүрлі түрде үш кезеңде өтті: алдымен ең кіші жас тобындағы — 18 айға дейінгі — жеңімпаз анықталды. Содан кейін жасы 18 айдан асқан ересек бұқалар арасынан жеңімпаз анықталды. Финалда үздіктердің үздігі анықталды. Елдің түкпір-түкпірінен — Батыс Қазақстаннан бастап Шығыс Қазақстанға дейін — барлығы 13 шаруашылық қатысты. Олар 43 бұқа әкелді.
«Дәурен» бәсекелестіктен тыс
Кіші бөлімге Alabota GCK, Astyk PV, «Бектас», «Галицкое», «Дәурен», «КазПромАгро», «Мәуліт», «Новобратское и К», «Сәбит» қатысты. Мұнда салмағы 500 кг-ға жуық бұқалар ұсынылды, олар болашақ өндірушілердің әлеуетін көрсете бастады. Төрешілердің міндеті — осы әлеуетті мүмкіндіктерді бағалау.
Айта кету керек, Америкадан келген қонақ Уэстон Меррилл үшін бұл қазақтың ақбас тұқымды малымен алғашқы жақын танысу болды. Алайда, сапалы малдың критерийлері әмбебап екені анық: дене бітімі, қозғалыс ырғақтылығы, тұяқ жағдайы және репродуктивті мүшелердің дамуы — өйткені дәл осы факторлар асыл тұқымды бұқалардың табындағы болашақ қызметі үшін маңызды рөл атқарады.
Сонымен, кіші топта тек бір ғана шаруашылықтың - Абай облысының «Дәурен» ШҚ-ның бұқалары бәсекелестіктен тыс қалды. Оның басшысы Нұртуған Манап - әлеуметтік желілердің жұлдызы, онда ол ең жақсы асыл тұқымды мал өсірудің барлық процестерін ашық және егжей-тегжейлі көрсетеді. Бұл жұмыс нәтиже береді: кіші топтағы барлық үш жүлделі орын «Дәурен» ШҚ бұқашықтарына бұйырды: үшінші орынды Шынжар, екінші орынды Жаубасар, бірінші орынды Жұмыртұяқ иеленді.
«Дәурен» ШҚ бұқашықтарына сұраныстың артуы таңқаларлық емес, ал бағалар қарапайым малға қарағанда жоғары. Бірақ сәттілік өздігінен келмейді, бұл аукцион барысында айқын көрінді: Нұртуған Манап өз малын сатып қана қоймай, сонымен қатар малды одан әрі жақсарту үшін жаңа, озық генетиканы құю үшін өз табынына сапалы жас малды белсенді сатып алды.
- Барлығы өз малын қымбат сатқысы келеді, бірақ бәрі бірдей сапалы өндірушілер үшін ақша төлеуге дайын емес. Ал онсыз мүмкін емес: нәтижеге инвестиция салу керек, - деп түсіндірді Нұртұған Манап (суретте).
Багровый чемпион
Жарыс ересек топтағы (18 ай және одан жоғары жастағы) бұқалар арасындағы сайыспен жалғасты. Бұл топтағы малдың салмағы бір тоннаға жуықтады. Байқауға «Лбищенское» ЖШС, «Жаңа Береке», «Новобратское и К», Alabota GCK және «Дәурен» шаруа қожалығынан әкелінген бұқалар қатысты.
Төрешілерге қиын міндет жүктелді - Уэстон Меррилл бұқалардың деңгейі тең болғанын, яғни барлық малдың бұлшықетті әрі асыл тұқымды аталыққа тән айқын қасиеттерге ие болғанын атап өтті. Нәтижесінде, үшінші орын Alabota GCK-ның Тавр лақап атты бұқасына, екінші орын «Галицкое» шаруашылығының Вулкан лақап атты бұқасына, ал бірінші орын «Новобратское и К» шаруашылығының Багровый лақап атты бұқасына (басты суретте көрсетілген) бұйырды.
Сондай-ақ, Багровый 2026 жылғы Qazaq Aqbas тұқымының абсолютті чемпионы болып таңдалды. Оның иесі бас жүлдені - автокөлікті алды.
Құттықтаймыз!
- Қазақтың ақбас тұқымды малы Қазақстанның климаттық жағдайлары мен жеміне жақсы бейімделген және сонымен бірге ет өнімділігі жоғары, - деп өз әсерімен Уэстон Меррилл бөлісті. - Мен көргеніме таң қалдым және Qazaq Aqbas туралы өте жақсы пікір алдым. Байқауда жаман бұқалар болған жоқ, олардың барлығы барлық жағынан өте жоғары деңгейде болды.
Генетика үшін миллиондар
Аукцион конкурстық бағдарлама аяқталғаннан кейін өтіп, 23 лот жинады. Оның ішінде чемпион, Багровый бұқасы да сатылды - бастапқы бағасы 1,5 млн теңге болғанымен, ол 2,5 млн теңгеге сатылды.
Бірақ ол ең қымбат лот болған жоқ: «Дәурен» ШҚ Таукорен бұқасы 5 млн теңгеге сатылды, ал «Бектас» ШҚ Жамбыр бұқасы 7 млн 100 мың теңгеге сатылды (суретте).
Жалпы, Qazaq Aqbas бұқасының орташа бағасы өткен жылғы 1 млн теңгемен салыстырғанда 1,5 млн теңгеге дейін өсті.
Малды аукциондық сатуды дамыту өте маңызды аспект болып табылады, өйткені бұл фермерлер үшін сапалы асыл тұқымды малдың қызықты бағасын қалыптастыруға және селекцияның дамуын қолдауға мүмкіндік береді.
- Jana Dala да мал көрмесі дәстүрге айналды және ол тек қарқын алуда. Біз қатысқысы келетіндер санының артып келе жатқанын көріп отырмыз. Бұқалар байқауы да, аукцион да қазақтың ақбас тұқымының даму әлеуеті зор екенін көрсетті, - деп оқиғаға толы күнді Qazaq Aqbas Республикалық палатасы кеңесінің төрағасы Арман Кабанов қорытындылады.
