Pioneer® инновацияларының 100 жылдығы және жаңа буын күнбағысы

Фото көзі: архив компании

Қазақстанда күнбағыс нарығы қарқынды дамып келеді. 2026 жылы майлы дақылдар егілген алқап көлемі 5,179 млн гектарды құрады, бұл алдыңғы жылмен салыстырғанда 30%-ға артық. Күнбағыс егісі рекордтық көрсеткіш – 2,0 млн гектарға жетіп, бір жыл ішінде 15%-ға өсті. Бес жыл ішінде күнбағыс егілетін алқап көлемі 2,3 есеге ұлғайды.

Күнбағыс стратегиялық дақылға айналады

Фермер үшін бұл дақылдарды әртараптандыру мүмкіндігі ғана емес, сонымен қатар қайта өңдеудің өсіп келе жатқан сұранысына жауап. Дегенмен, аумақтардың ұлғаюы өсіру технологиясына қойылатын талаптарды арттырады. Бүгінгі таңда нәтиже тек агротехникадан ғана емес, сонымен қатар дұрыс генетикадан басталады.

Ең бастысы – тек жоғары өнімділік қана емес, сонымен қатар тұрақты нәтиже.

Қазақстандық өрістер климаты, ылғалмен қамтамасыз етілуі, топырағы және фитосанитариялық жағдайы бойынша айтарлықтай ерекшеленеді. Сондықтан кез-келген жағдайда бірдей тиімді әмбебап будан жоқ.

Тұқымдарды таңдағанда, пісу тобын, өнімділік әлеуетін, майлылығы, аурулар мен инфекцияларға төзімділікті, құрғақшылыққа төзімділікті және белгілі бір аймаққа бейімделуді ескеру қажет.

Әр гектарға лайықты будан

Pioneer® әртүрлі сипаттамалары бар будандардың желісін ұсынады, бұл нақты шаруашылық жағдайларына шешім таңдауға мүмкіндік береді.

Қазақстандық аграршыларға белгілі өнімдердің қатарына P63LE10 және P64LE25 жатады. Бұл будандар Pioneer® брендінің нағыз флагмандарына айналды және жоғары сұранысқа ие агрономиялық қасиеттердің үйлесімі мен өсірушілер арасындағы мықты беделінің арқасында осы мәртебесін сақтап келеді.

Флагмандар өнімдер желісінен кетпейді — олар бренд тарихының бір бөлігіне айналады.

Сонымен қатар, Pioneer® генетиканың жаңа буындарын әзірлеуді жалғастыруда. Өнімдер желісіне, атап айтқанда, P64LE230 және P64LP430 будандары кіреді; олар шаруашылықтар үшін таңдау мүмкіндіктерін кеңейтіп, өсіру жағдайларына негізделген дәлірек стратегияларды әзірлеуге жол ашады.

Бұл тәсіл бір «ұздік» будан идеясынан түбегейлі ерекшеленеді. Селекцияның міндеті — фермерге белгілі бір тапсырма үшін генетиканы таңдау.

Басты міндет – жағдайлар мінсіз болмай қалған кезде әлеуетті сақтап қалу.

Pioneer® өнімдер желісіндеі пісу мерзімі, майлылығы және төзімділік сипаттамалары әртүрлі будандар ұсынылған. Мысалы, P63LE193 ерте пісетін топқа жатады және жоғары өнімділік әлеуетін арамшөпке төзімділікпен ұштастырады.

Осылайша, фермер бір өнімді емес, шешім жүйесін алады.

100 жыл — және селекция жалғасуда.

2026 жылы Pioneer® құрылғанына 100 жыл толады.

Брендтің тарихы 1926 жылы Генри А.Уоллес гибридті жүгеріні коммерциялық енгізудің бастаушыларының бірі болған компанияны құрған кезде басталды.

Бір ғасырда ауыл шаруашылығы түбегейлі өзгерді. Бірақ Pioneer® қағидасы өзгеріссіз қалды: фермер үшін тиімдірек шешімдер жасау үшін ғылым мен генетиканы пайдалану.

100 жылдық тәжірибе — бұл өткен шақ емес. Бұл — технологиялардың келесі буыны үшін іргетас.

Бүгінгі таңда селекция элиталық генетиканы, заманауи талдау әдістерін, өнімді әзірлеуді жеделдету технологияларын және ауқымды далалық сынақтарды біріктіреді.

Pioneer® күнбағыс селекциясы бағдарламасын 1983 жылы бастаған болатын. Бүгінде бұл дақыл бойынша зерттеу жұмыстары әртүрлі агро-климаттық аймақтарда жүргізіледі, бұл генетикалық ерекшеліктерді алуан түрлі жағдайларда бағалауға мүмкіндік береді.

Зертханадан өріске дейін

Жаңа будан фермерге қол жетімді болғанға дейін ұзақ жол жүреді.

Селекционерлер генетикалық материалмен жұмыс істейді, келешекті комбинацияларды шығарады, іріктеу және көп сатылы сынақтар жүргізеді. Өнімділік, жетілу мерзімі, ауруға төзімділік, күйзеліс факторларының әсері және басқа сипаттамалар бағаланады.

Далалық сынақтар ерекше маңызға ие.

Генетика өзінің құндылығын тек зертханада ғана емес, нақты өрісте де дәлелдеуі керек.

Pioneer® әртүрлі өсу жағдайларында будандарды бағалауға мүмкіндік беретін ауқымды зерттеу және сынақ жүйесін пайдаланады. Бұл тәсіл өнімнің максималды әлеуетін ғана емес, сонымен қатар оның нәтижелерінің тұрақтылығын анықтауға көмектеседі.

Инновация — нақты мәселенің шешімі.

Фермер үшін технология белгілі бір мәселені шешуге көмектескен кезде ғана маңызды.

Бұл арамшөптен қорғаныс, ауруға төзімділік, өсімдіктің ылғал тапшылығына төтеп беру қабілеті, өнімділіктің тұрақтылығы немесе арамшөптермен тиімді күресу болуы мүмкін.

Дәл сол себепті тұқым өндіру саласындағы заманауи инновациялар жай ғана жаңа буданнан әлдеқайда маңыздырақ болып табылады.

Бұл генетика + қорғаныс технологиялары + зерттеулер + агрономиялық сараптама.

Осындай бағыттардың бірі — тұқымдарды өңдеу технологиясы. Lumisena™ фунгицидтік технологиясы бар LumiGEN™ күнбағысты көгеруден қорғау үшін қолданылады және сау, біркелкі дақылдарды қалыптастыруға көмектеседі.

Тағы бір мысал — арамшөптерді бақылау мүмкіндіктерін кеңейту технологиясы. Pioneer® күнбағыс егістігіндегі жалпақ жапырақты арамшөптермен күресудің қосымша мүмкіндіктерін ұсынатын ExpressSun® технологиясы қолданылған будандарды ұсынады.

Бұл Қазақстан үшін нені білдіреді

Күнбағыс егілетін алқап көлемі артып келеді, демек, қателіктің құны да өсуде.

Генетиканың дұрыс таңдалмауы, технологияның сәйкес келмеуі немесе климаттық тәуекелдердің жеткіліксіз бағалануы түпкілікті нәтижені айтарлықтай төмендетуі мүмкін.

Сондықтан күнбағысқа заманауи көзқарасты қарапайым түрде тұжырымдауға болады:

Дұрыс алқап. Дұрыс будан. Дұрыс технология.

Дәл осы факторлардың үйлесімі тұқымдардың генетикалық әлеуетін іске асыруға мүмкіндік береді.

Келесі қадам – адаптивті генетика.

Климаттың болжамдылығы азайып барады. Ауыл шаруашылығы үшін бұл тек қолайлы жылдары ғана емес, басқа жағдайларда да тиімді болатын шешімдерді іздеу қажеттілігін білдіреді.

Болашақ генетикада жатыр; ол өсімдіктерге қолжетімді ресурстарды тиімдірек пайдалануға және стресстік жағдайларда өнімділікті сақтап қалуға көмектеседі.

Pioneer® селекция саласындағы ғасырлық тәжірибені заманауи ғылыми құралдармен ұштастыра отырып, осы бағытты дамытуды жалғастыруда.

Инновация аяқталмайды. Олар жаңа қалыпты жағдайға айналуда.

Pioneer^®: 100 жылдық тәжірибе — және келесі қадам алда

Бүгінде Қазақстан күнбағыс нарығын дамытудың жаңа кезеңіне қадам басуда. Егіс алқаптары кеңейіп, өңдеу саласы дамып келеді, сондай-ақ әр гектардың тиімділігінің мәні артып келеді.

Мұндай жағдайда фермер енді тек тұқымды ғана таңдап отырған жоқ.

Ол болашақ өнімі үшін сенімді серіктес таңдап жатыр.

Серік Рахметов